Nieuwe Europese verpakkingsregels (PPWR) moeten verpakkingen duurzamer, beter recycleerbaar en vaker herbruikbaar maken. Toch zit de grootste uitdaging voor retailers voorlopig niet in de verpakkingen zelf, maar in een fundamentele vraag: welke rol vervullen ze precies in de keten?<\/p>\n\n\n\n
De Europese Packaging and Packaging Waste Regulation geldt sinds 12 augustus in de hele Europese Unie. Het is \u00e9\u00e9n van de grootste hervormingen van de Europese verpakkingswetgeving in decennia. Europa koos zelfs voor een verordening kiest en niet voor een richtlijn: de regels gelden rechtstreeks in alle lidstaten. Zo wil Brussel onder meer vermijden dat bedrijven met 27 verschillende nationale interpretaties te maken krijgen.<\/p>\n\n\n\n
\u201cVroeger ging verpakkingswetgeving vooral over inzamelen en recycleren. Verpakking was eigenlijk een afvalprobleem\u201d, zegt Mathias Fahy, strategy & sustainability expert bij adviesbureau M\u00f6bius. \u201cNu zit er een groot stuk ontwerpwetgeving in. Wie verpakkingen of verpakte producten op de markt brengt, moeten die verpakkingen duurzamer ontwerpen.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Niet alle verplichtingen gaan evenwel tegelijk van kracht. Al zorgt dat vaak net voor verwarring: \u201cDie wetgeving is erg lang en complex. Als ondernemer open je die teksten, maar sla je ze meteen weer dicht\u201d, zegt Fahy. \u201cHet is moeilijk om eruit te halen: wat moet ik nu doen en wat pas binnen twee of vier jaar?\u201d<\/p>\n\n\n\n
Sinds 12 augustus moeten fabrikanten v\u00f3\u00f3r een verpakking op de markt alvast een conformiteitsbeoordeling uitvoeren, met een technisch dossier en een ondertekende EU-conformiteitsverklaring. Het is een soort \u201cpaspoort\u201d voor de verpakking, aldus Fahy. Distributeurs hoeven het technische dossier van merkproducten niet zelf te bezitten, maar moeten wel controleren of de fabrikant zijn verplichtingen heeft vervuld.<\/p>\n\n\n\n
Voor voedselverpakkingen gelden sinds 12 augustus ook limieten voor PFAS, de zogenoemde eeuwige chemicali\u00ebn. Vooral papier- en kartonverpakkingen met vet- of waterafstotende coatings vormen een aandachtspunt, van pizzadozen tot bakkerijzakken.<\/p>\n\n\n\n
Zo draait het momenteel nog vooral om de bewijsvoering: bedrijven moeten conformiteit aantonen en niet alleen verklaren. \u201cJe moet niet alleen zorgen dat die stoffen er niet in zitten, je moet het ook kunnen bewijzen\u201d, zegt Fahy. Retailers met private label moeten dus bewijsstukken van hun leveranciers verzamelen en in hun technische dossier opnemen.<\/p>\n\n\n\n
Veel andere PPWR-verplichtingen treden pas de komende jaren in werking. Vanaf 12 februari 2027 moeten restaurants, takeawayzaken en foodservicepunten in winkels klanten toestaan hun eigen verpakking mee te brengen. Een jaar later moeten ze zelf ook een herbruikbaar alternatief aanbieden binnen een werkend retoursysteem.<\/p>\n\n\n\n
Ook drankverpakkingen krijgen een ander regime. Tegen 2029 moeten lidstaten 90% van de plastic flessen en metalen drankblikjes afzonderlijk inzamelen. Retailers zullen binnen statiegeldsystemen (willens nillens) een belangrijke rol spelen als inleverpunt, verwacht Fahy. Tegen 2030 moeten retailers bovendien minstens 10% van bepaalde dranken aanbieden in herbruikbare (om)verpakkingen.<\/p>\n\n\n\n
Vanaf 2030 zal de consument de PPWR nadrukkelijker in de winkelrekken zien: dan moeten verpakkingen aantoonbaar en effectief recycleerbaar zijn. Eenmalige plastic zakken, netjes en trays rond onverwerkte groenten en fruit verdwijnen, net als plasticfolie voor promotionele multipacks (in principe) verdwijnt. Retailers moeten er bovendien naar streven 10% van hun verkoopoppervlak voor bulkproducten te reserveren.<\/p>\n\n\n\n
Voor retailers vormt op dit moment vooral de verdeling van de verantwoordelijkheden een struikelblok. De PPWR onderscheidt onder meer fabrikanten, producenten, importeurs en distributeurs. Welke verplichtingen een onderneming krijgt, hangt af van de rol die ze in een specifieke waardeketen vervult.<\/p>\n\n\n\n
Dat klinkt overzichtelijker dan het in de praktijk is. Een retailer kan tegelijk merkproducten verdelen, eigen merken verkopen en bijvoorbeeld een foodcounter uitbaten. Daardoor kan dezelfde onderneming verschillende juridische rollen opnemen. \u201cDaar ontstaat nu gehakketak over: wie is eigenlijk de fabrikant?\u201d, zegt Fahy. \u201cDie rollen zijn erg moeilijk vast te pakken.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Bij private label ligt de verantwoordelijkheid bijvoorbeeld vaak bij de retailer. Wie zijn eigen naam of merk op een verpakking zet, kan juridisch als fabrikant gelden en krijgt daardoor ook verplichtingen rond technische documentatie en conformiteit. Wordt de bakker om de hoek dan verantwoordelijk zodra hij zijn naam op de broodzakken of taartdozen zet? Dat niet: voor micro-ondernemingen bestaan uitzonderingen.<\/p>\n\n\n\n
Veel ligt in het verlengde van wat eerder bestond, nuanceert Fahy. Zelfs de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, waarbij bedrijven betalen voor de inzameling en verwerking van de verpakkingen die ze op de markt brengen, is niks nieuw onder de zon. Belgi\u00eb kent dat vandaag via Fost Plus en Valipac \u2013 en bijna elk lidstaat had al zo\u2019n eigen systeem, waaraan iedereen die er handel dreef in principe moest bijdragen.<\/p>\n\n\n\n
Wel is het nog afwachten op tal van uitvoerende besluiten, ziet recyclageorganisatie Fost Plus. \u201cEr zijn nog steeds enorm veel zaken onduidelijk<\/a>. Bedrijven zitten nu met de handen in het haar\u201d, klinkt het tegenover VRT Nws. Met name de nationale registratie blijkt een pijnpunt: kleinere ondernemingen botsen op verschillende procedures en bijdragen per lidstaat<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Voor retailers ligt de eerste opdracht daarom niet per se bij nieuwe verpakkingen. Ze moeten eerst hun data en juridische rollen in kaart brengen, besluit Fahy: \u201cMet de uitbreiding van EPR kijkt Europa vooral naar: eerst standaardiseren wie de producent is en hoe er wordt gerapporteerd, en op termijn verpakkingsbijdrages moduleren, om zo duurzamere ontwerpen te stimuleren.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nieuwe Europese verpakkingsregels (PPWR) moeten verpakkingen duurzamer, beter recycleerbaar en vaker herbruikbaar maken. Toch zit de grootste uitdaging voor retailers voorlopig niet in de verpakkingen zelf, maar in een fundamentele vraag: welke rol vervullen ze precies in de keten?<\/p>\n","protected":false},"author":5,"featured_media":120093,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[816,826],"people":[],"extra":[43],"company":[],"topic":[273,188],"region":[90,91],"class_list":["post-153517","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-food","tag-afval","tag-verpakkingen","extra-plus","topic-duurzaamheid","topic-wetgeving","region-belgie","region-europa"],"acf":[],"yoast_head":"\n