<\/font><\/strong>In het West-Vlaamse Lichtervelde kreeg Spar-uitbater Rudi Quatacker de lumineuze ingeving om zijn assortiment op te fleuren met een assortiment producten van eigen bodem. Hij ging op zoek naar artisanale en authentieke West-Vlaamse streekproducten. Het betekende een grondige breuk met het traditionele supermarktmodel.<\/p>\n
\nHij had drie belangrijke drijfveren om een radicaal nieuw producttype als streekproducten te integreren in zijn klassieke buurt-Spar. Ten eerste speelde Rudi Quatacker\u2019s bekommernis om onze ecologische voetafdruk een rol. De Lichterveldenaar vroeg zich af waarom hij producten moest verkopen uit Kenia of elders, \u201cals ze in feite dichtbij te vinden zijn?\u201d<\/p>\n
![\"alt\"](\"\/sites\/default\/files\/spacer.png\" "\\"title\\"")
Ten tweede wilde hij zich met zijn Spar ook engageren ten opzichte van de buurt. Om werkelijk te tonen dat je als handelaar begaan bent met de omgeving, besefte Rudi Quatacker dat de buurtbewoners ook producten van eigen streek moesten terugvinden in de winkel. Op die manier wilde de Spar in Lichtervelde een nog meer klantvriendelijke buurtwinkel worden.<\/p>\n
\nTen derde zijn de streekproducten een goed middel om je als winkelier te onderscheiden. Rudi Quatacker zag dat alle supermarkten quasi identiek hetzelfde aanbod hebben. Er zijn dus veel onbenutte mogelijkheden om te differenti\u00ebren op basis van het productgamma. \u201cGelijk waar je gaat, overal vind je dezelfde producten terug. Met streekproducten biedt je\u00a0 de klant eens iets anders aan,\u201d meende de supermarkthouder.<\/p>\n
\nHet concept kende een overweldigend succes. De Spar met streekproducten wordt tot ver buiten het rurale Lichtervelde geroemd. Zijn Spar is nochtans gestart met 48 eerste geselecteerde producten, om de markt af te tasten. Maar het smaakt absoluut naar meer. Na Nieuwjaar organiseert Rudi Quatacker een speciaal evenement rond de aangeboden streekproducten en die gelegenheid zal hij tevens aangrijpen om een uitbreiding van het assortiment aan te kondigen.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
De trend van het lokale. \nOok Euromonitor stelt telkenmale opnieuw vast dat lokale producten aan een opmars bezig zijn. Waar streekproducten in de voorbije jaren vooral bijval kenden in een beperkte, enigszins elitaire kring, worden lokale goederen sedert 2009 meer en meer opgepikt in de mainstream. <\/p>\n \nDe economische crisis is niet vreemd aan de hang naar streekproducten. Als het moeilijk gaat, keert de consument zich graag tot een veilige haven. Nergens krijgt men een zo veilig, beschermd gevoel als thuis, in de heimat. <\/p>\n \nOm dat gevoel te versterken nemen consumenten hun toevlucht tot lokale producten. Ze hebben vertrouwen in de melk van de melkboer en voelen zich meer gekoesterd in de buurtwinkel. Wanneer het even niet zo goed gaat, is die reflex het grootst.<\/p>\n \nEcologische motieven spelen eveneens vaak een rol. Nu elk bedrijf zich moreel \u2013 of juridisch \u2013 verplicht ziet om inspanningen te doen voor milieubehoud, kunnen streekproducten een goede bondgenoot zijn. <\/p>\n \nVeel grootdistributeurs gaan er prat op dat ze energiebesparend werken in hun opslagruimtes en winkels. Initiatieven zoals dat van Rudi Quatacker bewijzen dat groene groei echter ook mogelijk is met kleine ingrepen, zoals het aanbieden van streekproducten.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Logistieke uitdagingen.<\/font><\/strong> \nOm die processen en de achterliggende redenering nu weer om te keren, moeten hele nieuwe structuren worden uitgedacht. Het vergt ook een andere ingesteldheid en denkwijze als handelaar. Terwijl het felbegeerde schaalvoordeel in grote mate wegvalt bij lokale inkoop, zijn de producten verser en gaat er minder verloren. Bovendien zullen de besparingen op transportkosten in de toekomst steeds waardevoller worden.<\/p>\n \nRudi Quatacker getuigt: \u201cJe weet de risico\u2019s op voorhand. Die moet je zien in te calculeren. Daarom is het erg belangrijk om de verkoop heel goed bij te houden en telkenmale de bestelling accuraat in te schatten. Als je wekelijkse bestellingen doet en je de verkoop goed bijhoudt, kun je goed tendensen zien en voorspellingen doen. Globaal genomen heb ik geen stockproblemen.\u201d<\/p>\n \nHet logistieke gedeelte wordt volledig geregeld door een vzw die afhangt van de provinciale overheid. Vzw \u2018Het beste van bij ons\u2019 is speciaal in het leven geroepen om mensen vertrouwd te maken met producten van lokale herkomst. Voorheen stelde de vzw vooral geschenkmanden samen, maar de organisatie verzorgt nu ook alle bestellingen en leveringen voor Rudi Quatacker\u2019s Spar. \nVzw \u2018Het beste van bij ons\u2019 heeft een assortiment van ongeveer 460 streekartikelen. De vzw inventariseert en levert alle bestelde producten. Ze centraliseren de bestelling van Quatacker uit hun stock of contacteren zelf de producenten als iets niet in voorraad is. Op die manier fungeren ze als een volwaardige groothandelaar. Met succes, want de samenwerking verloopt heel vlot.<\/p>\n \nRudi Quatacker vindt de extra inspanningen alvast de moeite waard. Klanten associ\u00ebren streekproducten steevast met superieure kwaliteit. De streekproducten geven een toegevoegde waarde aan de winkel. \u201cIn elk aanbod zitten sowieso slapende producten, terwijl dit echt een levend product is\u201d, meent Quatacker.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n De grootdistributeurs bedreigd? \n\u201cVanuit Spar promoten ze mijn winkelconcept zelfs bij andere franchisenemers. Ze moedigen het aanbieden van streekgebonden producten aan. Met name in Limburg is er echt een markt voor, gezien de regio toch ook veel specifieke producten rijk is.\u201d <\/p>\n \nBovendien hoeven ze niet bang te zijn dat de massadistributie in het gedrang komt. Streekproducten zullen wellicht nooit de reguliere merken verdringen. Zeker niet in het traditionele supermarktmodel. <\/p>\n \nDe producten zijn in te kleine hoeveelheden en te onregelmatig leverbaar om echt ten volle op te kunnen bouwen. \u201cStreekproducten zullen inderdaad nooit meer dan 1% van mijn omzet kunnen uitmaken. Een aanbod van 3 meter zou over het algemeen voldoende moeten zijn.\u201d<\/p>\n \n\u00a0\u201cIk denk niet dat de logistieke inzet erg groot is. Ik heb bijvoorbeeld geluk dat in West-Vlaanderen een vzw bestaat die alles centraliseert en als groothandelaar optreedt. Het is onbegonnen werk om\u00a0 zelf producenten op te sporen en bestellingen te verzorgen. Moest je per provincie zo \u00e9\u00e9n vzw hebben, kun je verder,\u201d vervolgt Rudi Quatacker.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Met de oogst naar de e-markt. \nWie het er alleen op wilt wagen, kan dankzij het internet tegen lage instapkosten ook een eigen online winkel openen. Webshops hebben het enorme voordeel zo goed als geen infrastructuur of grote investeringen nodig te hebben. Het bereik dat een lokale producent er mee kan verkrijgen, is daarentegen grenzeloos.<\/p>\n \nDe voorbeelden gaan van een artisanale stoelenfabrikant<\/a> die dankzij zijn website een grote opdracht voor de befaamde Moulin Rouge binnenhaalde tot een beenhouwerij die een heuse eigen webshop heeft. Het middenveld kan door het internet helemaal worden uitgeschakeld. In de virtuele marktruimte vinden producent en consument elkaar met een vroeger ondenkbaar gemak.<\/p>\n \nWanneer streekproducenten dat door hebben en het e-gebeuren omarmen, is de macht aan hen.\u00a0 Het vergt een radicaal nieuwe zienswijze van de producent zelf. Maar het succes van online shoppen heeft al bewezen dat de consument er van zijn kant klaar voor is. Onderzoek van het GEMS<\/a> heeft uitgewezen dat 85% van de bijna 2 miljard internetgebruikers wereldwijd weleens een online aankoop hebben gedaan.<\/p>\n \nDie ontzaglijk grote markt is niet alleen weggelegd voor de grote spelers. Integendeel, het internet biedt juist alle kansen aan de kleine producent. Als hij het vernuftig speelt, kan de streekproducent met de vele \u2013 kostenloze \u2013 middelen, zoals sociale media, zonder enige twijfel een vaste standplaats veroveren op de e-markt. Het komt er net zoals op de fysieke groenten- of andere markt op neer om gewoon luider te roepen dan de marktkramer tegenover je. <\/p>\n \nHerman Konings bracht ons het voorbeeld bij van een slagerij in Massachussets. Fijne slager Savenor\u2019s Market<\/a> laat via Twitter weten welke bereidingen net vers uit de keuken komen en welke vleeswaren vandaag in de aanbieding staan. Op Facebook kan men hetzelfde te weten komen, maar dan nog met foto\u2019s erbij.<\/p>\n \nOm ter luidst roepen is bovendien steeds een optie, eerder dan een must. Net zoals op het marktplein van weleer past de grootte van de virtuele standplaatsen zich aan, op maat van de vraag en het aanbod. Een nichespeler kan ook online een beperkte kring van zeer ge\u00ebngageerde klanten aantrekken. Men hoeft niet steeds te roepen om gehoord te worden. <\/p>\n \nDe sterkte van de grootdistributeurs is tegelijk hun zwakte. Zoals Rudi Quatacker aangaf is het niet mogelijk om het sterk gestandaardiseerde operationele systeem helemaal overboord te gooien. De torenhoge winkelhuren dwingen brickx retailers steeds tot de nok gevulde supermarkten te hebben met een hoog debiet. Een webshop heeft die beperkingen niet.<\/p>\n \nDe middelen om een distributierevolutie te ontketenen liggen binnen handbereik van de streekproducent.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Meer: Van Prof. Gino van Ossel naar Herman Konings en de vrees van tal van retailers.<\/a><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 Volledige \u201cturnaround\u201d van de retail verwacht door trendwatcher Herman Konings.<\/a><\/p>\n
<\/font><\/strong>Vers, seizoensgebonden en lokaal zijn in onze geglobaliseerde samenleving modieuze woorden geworden. In de wereld van de gastronomie zijn het de toverwoorden van elk verfijnd restaurant. Maar ook de doorsnee consument eist meer en meer artisanale en verse producten op zijn bord. Ze staan in de ogen van de consument garant voor kwaliteit en een bewuste levensstijl.<\/p>\nZo ervaart ook Rudi Quatacker in het West-Vlaamse dorp Lichtervelde. Het doet mensen plezier als ze iets vanuit de buurt herkennen in de winkel. \u201cWe zijn een buurtwinkel, dus dat buurtgevoel wil ik sterk beklemtonen. En de buurt zie ik dan ook ruim, tot ver buiten het eigenlijke Lichtervelde.\u201d<\/p>\n
\nStreekproducten vormen een flinke logistieke uitdaging voor supermarkten. Hoewel dat voor ons vanzelfsprekend klinkt, is het enigszins ironisch. De gestandaardiseerde operationele processen die grootdistributeurs ingenieus hebben uitgewerkt, zorgen ervoor dat het eenvoudiger en goedkoper is om producten van de andere kant van de wereld naar hier te halen, dan goederen van eigen bodem te verhandelen.<\/p>\n<\/p>\n
<\/font><\/strong>Maar ziet par\u2019s licentiehouder Colruyt geen bedreiging in de streekproducten? Quatacker begint tenslotte toch met andere leveranciers te werken en gaat zo buiten het normale circuit om. \u201cNee hoor, dat stoort hen helemaal niet.\u201d <\/p>\n
<\/font><\/strong>E-tailing kan streekproducenten weliswaar een mooie toekomst bieden. Een heel sterk voorbeeld is het Britse Virtual Farmer\u2019s Market<\/a>. De Virtual Farmer\u2019s Market is een webshop met enkel artisanale voeding. De website verzamelt lokale producenten uit heel Groot-Brittanni\u00eb en biedt hun producten op het web aan. Producenten behouden desalniettemin hun eigenheid doordat de site steeds een korte voorstelling van elk bedrijf geeft.<\/p>\nIn het slagersvak is eveneens in Groot-Brittanni\u00eb Allens of Mayfair<\/a>. Onder de aparte slogan \u2018online butchers\u2019 hebben een aantal Londense beenhouwers zich georganiseerd in een webwinkel. Het grote voordeel is dat de lokale producenten een breder forum vinden door zich te groeperen met een aantal collega\u2019s. Door de samenwerking kunnen de producenten zelfs schaalvoordeel genieten, zoals door het delen van hosting en verzendingskosten. <\/p>\n