Al 25 jaar op rij groei
Voor het 25ste jaar op rij zag Fairtrade Belgium (het vroegere ‘Max Havelaar’) zijn verkoop stijgen: in 2014 werd zelfs een ‘double digit’-groei van 10,4% opgetekend. Een sterke prestatie in een neerwaartse markt, want de totale retailomzet ging 0,8% omlaag.
In het almaar breder wordende assortiment van Fairtrade-producten blijven de bananen de koplopers, met een groei van 18,4% ten opzichte van 2013. Dit stemt overeen met een marktaandeel van 12% of een jaarlijkse consumptie van 1 kg Fairtrade-bananen per Belg. Andere sterke groeiers zijn koffie (+8.5%) en chocolade (+16.8%).
“Dit mooie resultaat volstaat niet. Vooral de boer, zowel hier bij ons als in het Zuiden, krijgt in de huidige prijsgedreven markt nauwelijks ademruimte om te overleven. Alleen een substantiële schaalvergroting van producten die verkocht worden tegen een prijs die voor alle schakels van de keten leefbaar is, zal soelaas brengen”, zo zegt directeur Lily Deforce.
Koopgedrag bijsturen samen met supermarkten
Fairtrade Belgium en Vredeseilanden lieten in 2014 een audit uitvoeren om na te gaan waarom die substantiële schaalvergroting uitblijft. Daaruit blijkt dat de schakels van de voedselketen de antwoorden op de impasse vooral bij de andere spelers zoeken. “De hete aardappel naar de consument doorschuiven of enkel de supermarkten viseren is zinloos. Opdat iedereen er beter van zou worden, moeten zowel aanbodstrategie als aankoopgedrag in de richting van duurzaamheid wijzen”, zegt Deforce.
Uit een eerdere studie van Fairtrade Belgium blijkt immers dat 81% van de consumenten duurzaam wil kopen, maar dat 79% zich uiteindelijk toch door de prijs laat leiden. “Het komt er op aan om het consumptiegedrag beter aan te sturen – de zogeheten ‘choice editing’ – zodat de consument meer waardegedreven aankopen doet in plaats van uitsluitend prijsgedreven”, vervolgt de topvrouw.
Het koopgedrag bijsturen is volgens haar geen utopie: “We hebben daar goede ervaringen mee. Telkens wanneer we een actie ondernemen met een supermarkt om Fairtrade-producten in de kijker te zetten, verdubbelt de verkoop. Structureel inzetten op ‘choice editing’ is een cruciale hefboom om de neerwaartse prijzenspiraal te doorbreken.”
Fairtrade Belgium wijst in dat kader op een eerdere studie die aangeeft dat 65% van de consumenten meer Fairtrade zou kopen indien de producten gemakkelijker te vinden zouden zijn en dat 56% zegt duurzamer te zullen kopen indien ze beter geïnformeerd worden.
