Verbod op "verkoop met verlies" strijdig met Europees recht? | RetailDetail

Verbod op "verkoop met verlies" strijdig met Europees recht?

Verbod op "verkoop met verlies" strijdig met Europees recht?

In tegenstelling tot tal van andere landen is het in België bij wet verboden om producten onder de inkoopprijs te verkopen. Dat verbod blijkt nu echter in strijd met het Europese recht als het dient om consumenten te beschermen, zegt het Europees Hof van Justitie. In een eerste reactie bepleiten de handelaarsorganisaties - zowel die van de ketens als van de zelfstandigen - het behoud van het verbod, omwille van "de eerlijke concurrentie" en "de diversiteit van ons winkellandschap".

Lokvogelprocédé "niet oneerlijk"

Alles gaat terug op een rechtszaak voor de Gentse Kamer van Koophandel, die inkoopvereniging Euronics Belgium fotogroep Kamera Express inspande omdat die groep twee fototoestellen aanbood tegen een prijs die volgens die concurrent zo laag was dat er wel sprake moest zijn van verkoop met verlies. Bovendien, zo stelde de eisende partij, was hier sprake van een flagrant geval van lokvogelpraktijken, een oneerlijke handelspraktijk.

 

De Gentse rechter besloot in juli vorig jaar om het probleem via een zogeheten prejudiciële vraag voor te leggen aan Europa. Het Europees Hof van Justitie in Luxemburg antwoordt nu dat het "lokvogelprocédé" niet onder de oneerlijke handelspraktijken valt die opgesomd staan in de Europese richtlijn terzake.

 

Verkoop met verlies "niet verboden"

Tegelijk verwijst het Hof in één beweging ook het Belgische verbod op verkopen met verlies naar de prullenmand: als verkoop met verlies door Europa niet verboden wordt, mag België die praktijk ook niet verbieden.

 

De redenering die het Hof uitwerkt, heeft wat weg van de stelling die ze ook al ontwikkelde in het dossier rond de sper- en de soldenperiode: volgens het Hof somt de Europese richtlijn een aantal criteria op om te bepalen of een handelspraktijk al dan niet oneerlijk is en dus verboden moet worden. Eén van die criteria is de vraag of het economisch handelen van de consument wordt verstoord door de handelspraktijk van deze of gene onderneming.

 

Het is aan de rechter in de betrokken lidstaat om daar geval per geval over te oordelen. Het Hof van Justitie stelt echter dat het Belgische recht "verkoop met verlies in alle gevallen en in alle omstandigheden verbiedt". Daardoor verkeert de rechter niet langer in de mogelijkheid om in een concreet geval na te gaan of het handelsgedrag van een onderneming wel of niet eerlijk is.

 

"Om deze reden komt het Hof tot de conclusie dat het Belgische verbod op verkoop met verlies, voor zover het de bescherming van de consument beoogt, in strijd is met het Europees recht." Daarmee heeft het Hof van Justitie (alweer) een bommetje gelegd onder het Belgische retaillandschap, maar de verdediging van de Belgische overheid ligt al evenzeer voor de hand...

 

Comeos: "Kaalslag voor winkellandschap"

In een eerste reactie eist handelaarsfederatie Comeos dat het verbod op verkoop met verlies behouden blijft. "Samengevat komt het erop neer dat het Hof de verkoop met verlies verbiedt vanuit de bescherming van de consument", zegt Dominique Michel, gedelegeerd bestuurder van Comeos, "terwijl de Belgische wet net de bedoeling heeft om de concurrentie te vrijwaren."

 

"De bepaling moet er immers voor zorgen dat iedere handelaar in België zich kan ontwikkelen, en er dus geen misbruik kan zijn van machtsposities, waarbij sterkere spelers de kleinere uit de markt duwen, of dat nieuwkomers zich met absolute dumpingprijzen een plaats op de markt veroveren", meent Michel.

 

Die eerlijke concurrentie is voor Comeos van groot belang: "De kracht van ons Belgische winkellandschap is net dat groot en klein hier nog naast elkaar leven. Buurtwinkel en supermarkt, boetieks en grote winkels: ze vullen elkaar allemaal perfect aan. Er zijn veel landen die die rijkdom al lang kwijt zijn. We moeten die diversiteit absoluut behouden. Verkoop met verlies zet dat allemaal op de helling."

 

"We hopen dat er snel een nieuwe wet kan komen die de doelstelling van het verbod op verkoop met verlies bevestigt, en exclusief voor de bescherming van de concurrentie zorgt", zegt Dominique Michel nog. "We geloven dat die nieuw gedefinieerde doelstelling voldoende zal zijn om Europa te overtuigen."

 

Tegelijk wil de Comeos-topman wel dat een aantal uitzonderingen op dat absolute verbod behouden blijven: "Voor bepaalde producten die een bijzonder korte levenscyclus hebben – ik denk nu aan software, aan consumentenelektronica – zijn de twee soldenperiodes per jaar niet genoeg. Alleen in die solden mag je namelijk met verlies verkopen. De wet voorziet nu al uitzonderingen voor producten die na drie maanden al vervangen zijn door nieuwere versies, maar hij kan verduidelijkt worden, zeker voor consumentenelektronica."

 

Unizo: "Destructieve marketingstrategie"

Unizo omschrijft verkoop met verlies als een destructieve marketingstrategie "die enkel de grootste marktspelers hanteren om zich te ontdoen van de concurrentie. Het is een strategie op korte termijn. Eenmaal bedrijven hun doel – lees: een groter marktaandeel – verwezenlijken, dan normaliseren de prijzen opnieuw. Veel zelfstandige winkels dreigen hiervan het slachtoffer te worden."

 

De ondernemersorganisatie weet zich gesterkt door Nederlands onderzoek van EIM, een onafhankelijk instituut dat economisch en sociaal beleidsonderzoek uitvoert voor overheden en brancheorganisaties. Bij onze Noorderburen is verkopen met verlies wel toegelaten en dat leidde in 2003 tot een zware prijzenoorlog in de supermarkten, met alle desastreuze gevolgen vandien.

 

"Het aantal Nederlandse zelfstandige supermarkten kwam onder druk te staan. Daarenboven verminderde het aantal personeelsleden in supermarkten (ketens en zelfstandigen) op één jaar tijd met 17.000 of omgerekend 10.000 FTE", klinkt het bij Unizo. Volgens de organisatie zal de afschaffing van het verbod in België dan ook leiden tot job-, omzet-, winstverlies én een daling van het aantal supermarkten.

 

Dat is echter nog niet alles: "De maatregel zou niet alleen leiden tot een verschraling van het aanbod van winkels in de voedingshandel in zijn geheel, maar ook tot een verschraling van het aanbod in de winkels zelf. Nadelig voor de consument, die op de koop toe prijsafspraken riskeert als enkel grote ketens het Belgische winkellandschap domineren."

 

NSZ eist "garanties en bescherming voor kleinhandelaars"

Ook het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen wil het dat het verbod op verkopen met verlies overeind blijft. Ook voorzitter Christine Mattheeuws benadrukt dat "dat verbod vooral de bescherming van de kleinhandelaars en niet zozeer van de consument" beoogt. "Grote ketens kunnen met lokvogelpraktijken bepaalde producten met verlies verkopen, maar kleinhandelaars niet. Indien het verbod op verkoop met verlies effectief wordt afgeschaft, gaat de kleinhandel helemaal teloor."

 

Daarom vraagt de ondernemersorganisatie spoedberaad met minister van Economie Johan Vande Lanotte. "Dat de wet op de marktpraktijken na het Europees oordeel zal moeten worden bijgeschaafd, lijkt meer dan waarschijnlijk, maar wij eisen de nodige garanties en bescherming voor de kleinhandelaars."

Heeft u vragen of opmerkingen? Neem dan gerust contact op met de redactie​


Google investeert 550 miljoen dollar in JD.com

18/06/2018

Niemand wil de trein missen in de snel groeiende Aziatische markt. Ook Google heeft dat begrepen. Het neemt een participatie in JD.com, de grote concurrent van Alibaba.

28 juni: The Future of Shopping-tafelgesprek met Wouter Kolk (Albert Heijn)

15/06/2018

Op 28 juni voert Albert Heijn-CEO Wouter Kolk een exclusief tafelgesprek over de toekomst van het winkelen met Jorg Snoeck en Pauline Neerman, auteurs van het boek 'The Future of Shopping', in boekhandel Scheltema in Amsterdam.

Bol.com rolt herhaalservice Bespaar Continu online uit

15/06/2018

Bol.com lanceert herhaalservice Bespaar Continu op de website. Vergelijkbaar met Amazon Prime, bezorgt de dienst vaste commodity-producten die mensen altijd in huis willen hebben tegen kortingen.

Acht inzichten die we onthouden van het Trade & Shopper Marketing Congress

14/06/2018

Niks dan enthousiaste reacties noteerden we op het Trade & Shopper Marketing Congress van RetailDetail en LD&Co. De grote bereidheid van sprekers en deelnemers om onderling inzichten uit te wisselen was opmerkelijk. Wat we onthielden?

Ludo Bijvoet is nieuwe topman Blokker

14/06/2018

Het management van Blokker is weer compleet: Ludo Bijvoet - vandaag topman van Xenos - heeft vanaf 1 juli de leiding bij de winkelketen in moeilijkheden, Frank Cocx wordt financieel directeur. Linda Keijzer gaat Xenos leiden.

Karstadt wil het warenhuis heruitvinden in Berlijn-Tegel

12/06/2018

Karstadt opent op de Berlijnse luchthaven Tegel voor het eerst in dertig jaar een gloednieuw warenhuis in de hoofdstad. De nieuweling moet een baken van vernieuwing worden, met een uniek aanbod dat volledig is aangepast aan de locatie.