Vandaag mag ‘s werelds grootste supermarktketen het gaan uitleggen voor het Amerikaanse Hooggerechtshof. Wal-Mart is al drie keer veroordeeld omwille van het systematisch discrimineren van vrouwelijke medewerkers, maar ging telkens in beroep.
“Mannen = carrière, vrouwen = wat bijverdienen”
De zaak, die al bijna 10 jaar aansleept en die rechtstreeks van belang is voor liefst anderhalf miljoen vrouwen, werd in de zomer van 2001 aangespannen door Betty Dukes en vijf andere vrouwen. Zij nemen het niet dat vrouwen bij Wal-Mart systematisch minder kansen krijgen dan mannen. Zo kon Dukes zelf pas na drie jaar doorschuiven van de kassa naar de klantendienst, terwijl mannelijke kassiers soms maar drie maanden geduld moesten uitoefenen.
Dukes vlooide uit dat 90 procent van de managers bij Wal-Mart mannen zijn, terwijl er ruim 70 procent vrouwen werken. Van de twintig hoogste functies werd er ten tijde van haar klacht maar één door een vrouw ingenomen. Ook in de winkels zelf was er maar één manager op drie vrouwen; bij de concurrentie was dat meer dan de helft.
In haar dossier zitten getuigenissen van 115 vrouwen die bij Wal-Mart actief zijn of waren en die onder ede verklaren hoe ze gediscrimineerd werden. Een van hen werkte tot 1998 op de HR-dienst en kon de loonfiches inkijken. Toen ze vroeg waarom mannen systematisch meer verdienden dan vrouwen met dezelfde ervaring en anciënniteit, kreeg ze te horen: “Mannen werken hier om carrière te maken. Vrouwen niet, die komen alleen om wat extra geld te verdienen.” Volgens de advocaat van Betty Dukes bedraagt het loonverschil tussen mannen en vrouwen bij Wal-Mart gemiddeld 1.100 dollar per jaar.
Individuele ‘vergissingen’ of systematische discriminatie?
Het Hooggerechtshof staat voor een zware opdracht. De rechters moeten uitmaken of de vrouwen individuele slachtoffers zijn geworden van machobazen, of Wal-Mart inderdaad de hele discriminatie al dan niet bewust in de hand heeft gewerkt.
De supermarktketen zelf beweert een beleid te voeren dat discriminatie verbiedt. Ze betwist niet dat de aanklaagsters wellicht het slachtoffer zijn geweest van foute beslissingen, maar wijst daarvoor naar de lokale vestigingen. Volgens de keten is het overigens gewoon een feit dat vrouwen minder vaak solliciteren voor managementfuncties en dat ze ook minder bereid zijn om voor een promotie te verhuizen dan hun mannelijke collega’s. Of, zoals personeelschef Gisel Ruiz aan Associated Press vertelt: ‘Vergissingen zijn altijd mogelijk, dat is eigen aan mensen. Maar ik ben zelf het mooiste bewijs dat je hier als vrouw wel kansen krijgt om carrière te maken. En er zijn bij Wal-Mart duizenden vrouwen zoals ik.”
Wal-Mart heeft de steun gekregen van een twintigtal grote bedrijven waaronder Microsoft, Bank of America en General Electric. Die vrezen dat een overwinning van de aanklagers zal leiden tot een lawine aan gelijkaardige rechtszaken die het bedrijfsleven miljarden dollars kan kosten.
