Exploitatie van textielarbeiders beperkt zich niet tot Bangladesh. Ook in Europa gelden vaak schrijnende werkomstandigheden en povere lonen, zo blijkt uit nieuwe getuigenissen. Met name in Macedonië is de toestand schrijnend.
Intimiderende maatregelen
Er zijn honderden textielfabrieken in Macedonië. 90% daarvan is in handen van Grieken. De kwaliteit die zij produceren is hoog: ze leveren aan bedrijven als Zara, Benetton, Versace en andere beroemde merken. Maar de meer dan 180.000 vrouwen die werkzaam zijn in deze industrie, draaien werkdagen van 12 tot 14 uur per dag, voor een gegarandeerd minimumloon van amper 200 euro per maand. In theorie althans: een groot aantal mensen moet verplicht 50 euro teruggeven aan hun baas in een gesloten enveloppe nadat zij hun salaris hebben ontvangen. Zo voldoen de bazen aan de wet, maar via de achterdeur worden de vrouwen bestolen en worden zij als slaven behandeld.
Dat blijkt uit anonieme getuigenissen die RetailDetail ontving via professor en mensenrechtenactiviste Saskia Harkema, die bestuurder en medeoprichter is van een Nederlands-Macedonische coöperatieve gevestigd in Macedonië: “Ik heb een aantal naaiateliers bezocht in het zuidwesten van Macedonië en wat ik daar aantrof tart mijn verbeelding”, zegt ze. Hieronder volgt de letterlijke transcriptie van iemand die uit eigen ervaring over de situatie in deze fabrieken weet.
“Eén van de meest beledigende en intimiderende maatregelen is hoe wordt omgegaan met aanwezigheid. Als een medewerkster een dag niet op haar werk is, dan moet zij een bedrag van 50 euro betalen als een vorm van boete, in plaats van de 4,5 euro die zij per dag verdient. Dat betekent dat als ze pech heeft, ze aan het einde van de maand maar 100 euro heeft. Daarnaast is er ook de uitbuiting die plaatsvindt over weekends. Vrouwen moeten zes dagen per week werken, ook op zaterdag. Soms moeten ze twee diensten draaien op een zaterdag. Dat gebeurt om de week. Als een vakantiedag in de week valt, dan ben je bovendien verplicht om die dag in te halen in het weekend. Jaarlijkse vakantiedagen worden niet geteld in werkdagen, maar ook het weekend telt mee. Dat betekent dat vrouwen in plaats van 24 dagen, vaak minder dan 16 vakantiedagen hebben in een heel jaar. In de meeste bedrijven is het ook nog eens zo dat als iemand ziek is gedurende het jaar, zij haar dertiende maand niet krijgt uitbetaald. Deze vorm van moderne exploitatie werd en wordt stilgehouden door regeringen en niemand heeft de moed om zich uit te spreken voor de vrouwen en moeders die dit werk onder deze erbarmelijke omstandigheden moeten doen, naast hun andere verplichtingen in het gezin.”
