Het aantal zelfstandigen dat een vrijstelling vraagt van betaling van sociale bijdragen blijft erg hoog. Tijdens de eerste jaarhelft van 2011 waren er 13.892 aanvragen, nog geen 100 minder dan tijdens dezelfde periode vorig jaar. “Het huidige cijfer ligt daarmee nog steeds 40 procent hoger dan voor de crisis. Een duidelijk bewijs dat heel wat zelfstandigen het ook in 2011 nog erg moeilijk hebben”, reageert Christine Mattheeuws, voorzitter van het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen. En gezien de sombere economische vooruitzichten verwacht de zelfstandigenorganisatie niet meteen beterschap.
Explosieve groei van aanvragen
Tot en met 2008 vroegen zo’n 20.000 zelfstandigen jaarlijks een vrijstelling aan bij de Commissie voor Vrijstelling van Sociale Bijdragen. De voorbije twee jaren, 2009 en 2010, kende het aantal aanvragen een explosieve groei: toen vroegen respectievelijk 27.528 en 27.915 zelfstandigen een vrijstelling aan. Ook dit jaar blijft het aantal aanvragen hoge toppen scheren: tijdens de eerste zes maanden kreeg de Commissie 13.892 aanvragen te verwerken.
Het NSZ verwacht dan ook dat de kaap van de 28.000 aanvragen opnieuw zal worden bereikt, en dat blijft erg veel. Volgens NSZ is dat mede een gevolg van de berekeningsmethode die ons land hanteert: de sociale bijdragen die zelfstandigen moeten betalen, zijn namelijk berekend op basis van hun inkomsten van drie jaar geleden. Aangezien 2008 nog zo goed als volledig aan de financiële crisis ontsnapte, moeten zelfstandigen die nu door de crisis minder inkomsten halen wel hogere sociale bijdragen betalen.
Achterstand bij Commissie groeit
Door het hoge aantal aanvragen kan de Commissie die zich buigt over de vrijstellingen niet volgen. De behandelingstermijn is al opgelopen van zes maanden tot bijna één jaar. Dat is een ramp voor de zelfstandigen die hun dossier geheel of gedeeltelijk geweigerd zien na die behandelingsperiode: “Zij zullen, na die weigering, niet alleen hun sociale bijdragen van de voorbijgaande kwartalen in één klap moeten betalen, ze worden ook nog eens beboet voor het te laat betalen van de bedragen. Indien de bijdragen een jaar te laat worden betaald, loopt die boete op tot 19% van het achterstallige bedrag. Daardoor riskeren ze nog dieper in de put te geraken. Als je weet dat het aantal al dan niet gedeeltelijke weigeringen met bijna de helft is toegenomen sinds 2008, vrezen wij het ergste”, aldus Christine Mattheeuws.
Het NSZ eist dat de Commissie dringend meer mankracht en ICT-uitrusting krijgt: “De Commissie Vrijstelling is een mooi instrument om zelfstandigen in nood tijdelijk te helpen. Het is dan ook de plicht van de overheid om dit instrument, uniek in Europa, goed en efficiënt te laten draaien.”
