Volgens ondernemersorganisatie Unizo zit de franchiseformule voor zelfstandigen duidelijk in de lift: vijf jaar geleden koos 25% van alle winkeliers die samenwerken voor de franchisevorm. Momenteel is bijna 40% van de geassocieerde zelfstandige winkels gefranchised. Het onderzoek leerde ook dat supermarkten het vaakst door franchise gebonden zijn: zij zorgen voor meer dan 25% van de totale omzet in hun sector.
Marktaandeel gefranchiseerde supermarkten: +0.5%
Zelfstandige superettes en supermarkten zijn het meest geassocieerd, modezaken het minst. Hoe groter bovendien de winkel, hoe groter de kans dat de zelfstandige uitbater kiest voor een franchise; zo dragen franchisenemers bij de giganten Carrefour en Delhaize al de helft van de omzet aan. Unizo legt ook een link tussen de populariteit van de franchiseformule en de crisis: hoe slechter het economische klimaat, hoe populairder deze bedrijfsvorm wordt. Kunnen rekenen op de naambekendheid, de grotere aankoopmacht en de logistiek van de franchise is dan immers een heel groot voordeel.
Albert Heijn deelt klappen uit
Toch waarschuwt Unizo voor te zware franchisebindingen: door overdreven kredieten kan de franchisegever ook geldschieter worden, waardoor hij meer grip krijgt op de franchisenemer en, vooral, op zijn winkelpunt. Daarnaast betekenen de volledige verantwoordelijkheid voor investeringen en bedrijfsrisico’s uiteraard een groot gevaar in tijden van crisis.
De organisatie vreest ook dat dat gevaar nog niet geweken is nu de economie gestaag weer uit haar dal klimt. Met de komst van Albert Heijn, en de prijzenslag die daarmee gepaard zal gaan, is de verwachting immers dat de franchisenemers klappen gaan krijgen. De agressieve prijsdalingen die AH in Nederland doorvoerde, veroorzaakten immers heel wat sluitingen bij zelfstandige supermarkten.
Negatieve evolutie bedrijfsresultaat
Door toedoen van prijzenoorlogen kampen de franchisenemers bovendien met een negatieve evolutie van hun bedrijfsresultaat. De marge voor de franchisenemers varieert tussen 1,5% en 2% en evolueert in vergelijking met 2006 nagenoeg altijd negatief, aldus nog de ondernemersorganisatie.
Om de franchisenemers meer te beschermen, vraagt Unizo aan de Europese Commissie om meer aandacht te hebben voor hun groeikansen en problemen. De Belgische Wet Laruelle, die franchisegevers verplicht om één maand voor de ondertekening van het contract alle belangrijke juridische en economische informatie door te spelen aan de franchisenemers, noemt Unizo alvast “een eerste goede stap”. Meer informatie voor geïnteresseerde zelfstandigen zal Unizo geven op de jaarlijkse franchisebeurs in het Brusselse Tour & Taxis op 30 en 31 maart.
