De “AirBnB van de landbouw”
Fermet is een virtuele boerenmarkt. Wat we daaronder moeten verstaan? “Het is als een AirBnB voor boeren en verse voeding”, legt Katrien Barrat uit. Ze bedoelt dat Fermet een webplatform moet gaan vormen dat consumenten en boeren rechtstreeks met elkaar in contact brengt. De landbouwers en veetelers bieden er hun koopwaar aan, consumenten kunnen rechtstreeks betalen en bestellen bij een boer naar keuze. Fermet zorgt verder voor de logistieke afwikkeling.
Bijzonder aan het concept is het margeverhaal: Fermet belooft dat de helft van de verkoopprijs integraal naar de boer gaat. “We vragen de boeren zelf wat voor hen een eerlijke prijs is, die we dan maal twee doen. Tenzij we voor de verwerking zelf een kleinere marge nemen, om in vergelijking met supermarktprijzen toch een competitieve prijs te behouden. In ruil willen we hun mooiste producten. Maar het gaat nooit in het nadeel van de boeren”, vertelt Aline Juliá.
“Want het is echt heel frappant hoe confronterend die vraag voor hen is. Soms weten ze zelf gewoon niet meer wat hun echte, leefbare prijs is. Als je de fluctuaties in de veilingprijzen bekijkt, zie je hoe die prijzen zo lang mogelijk laag worden gehouden door de inkopers. Slechts de bovenste 5% van die prijscurves is voor boeren rendabel.”
Korte keten is heel wat efficiënter
“We willen de consument tonen wat échte verse voeding is én wat de juiste prijs daarvoor is”, vervolgt Barrat. Werken met een korte en transparante keten maakt dit volgens de initiatiefnemers mogelijk. “Er is heel wat efficiëntie te winnen. Nu worden de groenten van een boer uit Ieper naar de veiling van Roeselare gebracht, om naar het hoofdkwartier van de retailer gebracht te worden, en vervolgens weer naar een supermarkt in Brugge te worden verscheept. Fermet wil integendeel echt lokaal en community-based gaan werken.”
De dames denken zelfs aan een door de lokale gemeenschap geregelde logistiek. “We streven naar zelfredzaamheid op lokaal niveau. Daardoor kunnen we een eerlijke prijs bieden. We zouden het geweldig vinden als een netwerk van ‘fixers’ een link zou gaan vormen tussen de boer en de individuele klant: zij kunnen wat bijverdienen door de producten bij de boer te gaan ophalen en dan de pakketjes thuis te leveren.”
Boeren een gezicht geven
Boeren opnieuw een gezicht geven, is één van de grote streefdoelen en volgens Juliá ook sterktes van Fermet. “Story-telling, het verhaal overbrengen, is heel belangrijk. Onze klanten zijn onze ambassadeurs, ze vertellen en verspreiden zelf het verhaal. Dat zien we nu al.”
Fermet is begin dit jaar van start gegaan met een testgroep van 99 personen in Antwerpen. Het proefproject liep vier weken en alle deelnemers kregen de kans om uitgebreid feedback te geven. “We stelden hen ook onze vragen. Zo ontdekten we dat de eerste groep, de ‘early adopters’, het vooral deed voor de eerlijke prijs voor de boeren, maar dat er ook een breder draagvlak is: onze voeding is verser dan vers. En iedereen wil dat zijn eten zo vers mogelijk is, want dat proef je.”
Bovendien is het ook eten met een verhaal. Alle boeren die door Fermet geselecteerd worden, zijn op de één of andere manier bezig met duurzaamheid. Het zijn allemaal boeren die op dat gebied bijzondere inspanningen doen, iets wat in het huidig retaillandschap zelden rendeert of gehoord kan worden.
Aline Juliá: “Wij laten ze hun verhaal vertellen op ons platform, dat vinden we erg belangrijk. Zo werken we bijvoorbeeld met Iona Zorghoeve voor pompoenen. Daar werken mensen met een verstandelijke beperking mee op de boerderij, wat voor hen een fantastische uitlaatklep vormt.”
Zuivere ‘peer-to-peer’ handel
Katrien Barrat benadrukt wel dat het platform zo zelforganiserend mogelijk moet werken. “Elke boer krijgt zijn webshop, en verder is het enige wat wij doen triggers voorzien voor een eerlijke prijs en de logistiek. Het gaat puur om het faciliteren van ‘peer-to-peer’ handel. Elke boer kan straks zelf zijn plan trekken. Zodoende gaan we ook niet segmenteren op voorhand: op een ‘echte’ markt heb je ook niet alleen maar bio of zorghoeves. Ook grote landbouwers die duurzaam bezig zijn, kunnen op het platform.”
Iedereen moet de mogelijkheid op een alternatief voor het klassieke retailmodel krijgen, luidt het devies. “De productiekost heeft vandaag de consumptiekost overschreden. Dat kan zo niet blijven duren. We willen echt een impact gaan hebben op het prijsmodel, en om echt impact te hebben, hebben we schaal nodig”, beseffen de onderneemsters.
De landelijke uitrol is Fermet dan ook al volop aan het voorbereiden. Barrat: “Dankzij het systeem van community managers (de fixers die een link vormen) en de uitgebreide ICT achter ons platform is het concept schaalbaar. We willen niet nog een nieuwe coöperatieve van boeren creëren, we willen dat boeren of bestaande initiatieven hun karretje bij ons kunnen aanhaken en ons webplatform als uitvalsbasis gebruiken.” Met name in Wallonië zijn er al vrij veel lokale initiatieven, weet Aline Juliá. Het komt er dan op aan om tot een samenwerking te komen.
Zelfredzaamheid en veerkracht teruggeven
“De wereld is aan het veranderen. De Tesco’s van deze wereld krijgen het moeilijk, door alternatieven die opstaan en schandalen allerhande. Voeding is het belangrijkste wat er is, dat beseft de consument ook. We moeten daarom echt zelfredzaamheid en veerkracht teruggeven aan het lokale. Dat is milieuvriendelijker, gezonder en economisch duurzamer”, besluit Katrien Barrat strijdvaardig.
“We gaan zeker de retail niet vervangen; we bieden ook enkel verse voeding aan. Maar het is goed om alternatieven te hebben in de markt. Fermet is daarenboven een sociale onderneming: als er winst is, willen we die ook herinvesteren. Vers geld voor verse voeding, zeg maar.”
De oprichters van Fermet komen hun concept uitleggen op het RetailDetail Congress op 23 april. Wil je erbij zijn? Schrijf je dan nog snel in op retaildetail.eu/events!
