“Halveren of betalen”
De vorige Europese Commissie had in november 2013 voor de ‘zachte weg’ gekozen: ze bepaalde dat het gebruik van plastic zakjes met 80% omlaag moest, maar liet het aan de lidstaten over om te beslissen hoe ze dat doel zouden realiseren en, vooral, tegen wanneer.
De nieuwe Commissie-Juncker had die benadering overgenomen, maar werd maandagavond verrast door het Europees Parlement en de 28 lidstaten. Die kwamen met een strenger compromis op de proppen, samen te vatten onder de noemer “Halveren of betalen“.
De lidstaten krijgen daarbij twee opties: ofwel het aantal plastic zakken terugdringen tot gemiddeld 90 per persoon per jaar tegen eind 2019 en tot nog slechts 40 tegen eind 2025 (dat is ruim een halvering, want vandaag ligt het Europese gemiddelde nog op 200), ofwel vanaf begin 2018 een heffing invoeren op alle wegwerpzakken om het gebruik ervan te ontmoedigen.
Twijfels bij Commissie
Eurocommissaris Frans Timmermans, verantwoordelijk voor “betere regelgeving” (lees: belast met het intomen van de Europese regelzucht) had al meteen twijfels geuit over de haalbaarheid van het compromis. Een aantal lidstaten zou onvoldoende data hebben om afdwingbare Europese doelstellingen vast te leggen, terwijl het labelen van biologisch afbreekbare tasjes ook nog onvoldoende geregeld is.
“We steunen het doel om de consumptie van plastic wegwerpzakjes te verminderen en afval en vervuiling op zee te bestrijden”, lichtte een woordvoerster van de Commissie toe, maar “het is bekend dat de nieuwe Commissie veel belang hecht aan betere regelgeving”.
Heel even zag het ernaar uit dat er een ‘clash’ zou komen tussen de Commissie en het Parlement, maar uiteindelijk liet de Nederlandse eurocommissaris Timmermans weten dat de Commissie haar protest laat varen. En dus staat niets nog de goedkeuring van de nieuwe richtlijn in de weg.
Milieuvervuiling
In 2010 gingen naar schatting 98,6 miljard plastic wegwerpzakjes over de toonbank in Europa, waarvan er meer dan 8 miljard in het milieu belandden. Met alle gevolgen vandien: liefst 80% van de milieuvervuiling in zee bestaat intussen al uit plastic. Rond de kust van het Verenigd Koninkrijk wordt bijvoorbeeld om de 23 meter een plastic zak aangetroffen.
Met een gemiddelde van een kleine 100 zakjes per persoon per jaar is ons land een van de beteren van de klas. Véél minder dan de ruim 460 zakjes die de Portugezen en de Polen ‘verslijten’, al kan het nog veel beter: Denen en Finnen gebruiken er slechts een viertal per jaar per persoon!
