Er gaat in België steeds meer retailomzet verloren aan het buitenland. Vorig jaar gaven Belgen acht miljard euro uit in het buitenland, waarvan 5,5 miljard online. Dat is tien keer zoveel als vijf jaar geleden.
30.000 verloren jobs en verdubbeling leegstand
Van de honderd miljard euro die Belgische consumenten jaarlijks uitgeven, gaat steeds minder naar handelaars op eigen bodem, berekende Comeos: in 2017 vloeide al 8% naar het buitenland. Alleen al online was die verloren omzet 5,5 miljard euro, tegen over amper een half miljard vijf jaar geleden. Fysieke grensaankopen blijven wel ongeveer stabiel en zijn goed voor zo’n 2,5 miljard euro.
Comeos wijst erop dat er zo veel jobs verloren gaan: die 5,5 miljard euro vertaalt zich naar schatting in 30.000 jobs minder. Volgens de handelsfederatie is de sterke buitenlandse concurrentie bovendien mede verantwoordelijk voor de blijvend groeiende leegstand: vandaag staat al 10% van de winkels leeg, dat is zelfs dubbel zo veel als vlak na de financiële crisis in 2009.
Door prijzendruk en gebrek aan wendbaarheid
Voor de Belgische handelaars is het moeilijk concurreren, vooral door de sterke prijzendruk. Heel wat buitenlandse aanbieders, en dan met name handelaars op marktplaatsen zoals Amazon en Alibaba, rekenen volgens Comeos geen btw aan. Dat levert hen meteen een prijsvoordeel van zo’n 21% op. Er wordt inderdaad duidelijk aan de marges gevreten: in de Belgische retail zakte de nettomarge van 3% naar 1,3% op tien jaar tijd.
De omzetten in de Belgische retailsector gaan er dan ook op achteruit: de retailverkoop kwam in 2017 lager uit dan in crisisjaar 2008, schrijft De Tijd. Nochtans is de koopkracht inmiddels met 1,5% gestegen. Vooral in de modesector verliezen Belgische handelaars omzet: in het eerste kwartaal van 2018 daalde de omzet met 5,2%, in het tweede zelfs met 7,4%. Comeos ziet ook hier een verband met de buitenlandse concurrentie, aangezien 10 à 14% van de omzet in die sector online wordt geboekt.
Toch speelt niet alleen de prijzendruk, maar ook de wendbaarheid van Belgische winkelbedrijven, aldus Comeos-topman Dominique Michel. In de aanloop naar de sociale en in mei ook politieke verkiezingen pleit hij voor “een soepelere wetgeving en meer begrip bij de vakbonden voor nieuwe initiatieven”. Immers: “Het is erg om te zeggen, maar verandering en innovatie kan in onze sector bijna alleen na een pijnlijke herstructurering.”
