2023 dreigt te beginnen met een waar bloedbad onder franchisesupermarkten, slagers, bakkers en horeca. De exponentieel stijgende energieprijzen zullen een golf van faillissementen veroorzaken als de regering niet ingrijpt, zeggen vier betrokken beroepsfederaties.
Marges verdampen
In januari zal 80% van de kmo’s zich geconfronteerd zien met een verviervoudigde energiefactuur, en dat is voor de meeste handelaars in de voedingssector onbetaalbaar. Koeling vertegenwoordigt 70% van het energieverbruik van een supermarkt, maar besparen op de koude keten is geen optie. Daarnaast kunnen bijvoorbeeld restaurants en bakkers moeilijk hun ovens uitschakelen.
Aplsia, de Franstalige federatie van zelfstandige voedingshandelaars die 3.200 verkooppunten vertegenwoordigt, maakte op een persconferentie dinsdag de rekening: voor een zelfstandige supermarkt van 1000 m² is de prijs van elektriciteit in tien maanden tijd gestegen van 6.750 naar 27.000 euro per maand. Jaarlijkse meerkost: 243.000 euro. Met de indexering van lonen en huur daarbovenop gaat het zelfs om 349.000 euro. Als er al een winstmarge was, dan verdampt die volledig.
300.000 banen in gevaar
“Vandaag verkeert 90% van de franchisewinkels in slechte financiële gezondheid. Als de elektriciteitsprijzen op het huidige niveau blijven, bestaat er een groot risico op sluitingen“, zegt Benoît Kennes, uitbater van een Carrefour Express in Waals-Brabant en bestuurslid bij Aplsia, aan L’Echo. Andere federaties sluiten zich aan bij de noodkreet. Bij de bakkers is de sluitingsgolf al begonnen: energie is er gestegen van 6% naar 18% van de omzet. Slagers zouden hun omzet 60 tot 80% moeten kunnen verhogen om de kosten op te vangen, maar de consument betaalt geen 45 euro per kilo voor een biefstuk. De horeca ziet dat klanten nu al wegblijven.
“Als de energieprijzen niet aanzienlijk dalen, stevenen we af op een verlies van 300.000 banen in onze vier federaties. Tegen de huidige prijzen zal niemand veel langer dan een jaar kunnen overleven”, aldus Philippe Bouillon, medevoorzitter van de Franstalige slagersfederatie. De oplossing volgens de handelaars? Het aftoppen van de elektriciteitsprijs op 100 euro per megawattuur.
Wel opmerkelijk: het ging om een persconferentie van louter Franstalige federaties. Of Vlaamse handelaars dan niet getroffen worden door de energiecrisis? In Vlaanderen is er meer budgettaire ruimte en is de koopkracht hoger, waardoor de bedreiging er iets minder direct is, klinkt het.
