Ondanks grote expansieplannen bij heel wat supermarktketens blijft het netto aantal winkels in ons land gestaag dalen. Zelfstandige franchisesupermarkten weten hun marktaandeel wel te verhogen.
Buurtwinkels sluiten
7.161 voedingswinkels telde onderzoeksbureau Nielsen in 2015: dat zijn er 42 minder dan het jaar voordien. Het aantal winkels is in ons land al decennia aan een daling bezig, als gevolg van schaalvergroting, professionalisering en intense concurrentie. Om u een idee te geven: in 1990 waren er nog 13.800, in 2.000 waren er 9.900.
De grootste daling situeert zich uiteraard bij de kleinere buurtwinkels (het zogenaamde F3-segment), die vaak niet op kunnen tegen de concurrentie van georganiseerde franchiseformules. De grootste stijging zien we bij de zelfstandige supermarkten, de winkels van het type AD Delhaize, Spar of Carrefour market: in 2015 kwamen er 24 bij, zodat het totaal op 1.344 winkels kwam. Het aantal harddiscountwinkels stagneert al enkele jaren (735 winkels in 2015), al heeft Lidl dit jaar wel ambitieuze expansieplannen bekendgemaakt.
Grote F1-supermarktfilialen hadden in 2015 een marktaandeel van 49,9%. De zelfstandige F2-franchisesupermarkten groeiden naar 29,6% aandeel, harddiscount had 15,7% in handen (een lichte daling) en de kleinere buurtwinkels zakten verder weg naar 4,7%.
Huismerken blijven groeien
Als het aantal winkels daalt, is het niet onlogisch dat de gemiddelde omzet per winkel stijgt. Een doorsnee supermarkt realiseerde in 2015 een omzet van 3.579.000 euro. Er zijn uiteraard grote verschillen: een F1-supermarkt draait 21.137.000 euro, terwijl een kleine buurtwinkel gemiddeld slechts 270.000 euro haalt. Enkel buurtwinkels met specifieke troeven, zoals ruime openingsuren en zondagsopening, kunnen overleven volgens Nielsen.
Het onderzoeksbureau mat ook het aandeel van huismerkproducten in de Belgische foodretail: dat bedroeg meer dan 35,5% in 2015, drie keer meer dan in 1985. In vers komt wel twee derden van de omzet uit huismerken en ook in de categorieën bakkerij en toast en diepvries bedraagt het marktaandeel meer dan 50%. In alcoholische dranken daarentegen halen huismerken geen 10%.
Marktaandeel per winkeltype
