Fairtrade heeft bijzonder goed jaar achter de rug

Belgen kochten vorig jaar 26% meer producten met het Fairtrade-label (voorheen Max Havelaar). Fairtrade groeit al jaren met dubbele cijfers, maar ook al was 2018 bijzonder goed, toch trekt de organisatie aan de alarmbel.

Retailers en producenten kiezen voor Fairtrade

Vorig jaar nam het volume Fairtrade-gecertificeerde producten met 26% toe in België. Ook de marktpenetratie was aanzienlijk hoger: “De trend is zeer positief, en vorig jaar was een bijzonder goed jaar. Ook een aantal retailers en producenten ging grote engagementen aan”, blikt Belgisch directeur Nicolas Lambert terug.

Meer dan driekwart van de Belgen koopt inmiddels gecertificeerde producten. Koplopers blijven daarbij koffie, bananen en producten op basis van cacao: vandaag hebben Fairtrade-bananen al een marktaandeel van 18% en het volume van ‘eerlijke’ cacao is vorig jaar op de Belgische markt zelfs verdubbeld ten opzichte van 2017. Een nog groter assortiment zou voor 70% van de Belgen welkom zijn.

Bij de bedrijven die vorig jaar grote stappen hebben gezet, horen Café Liégeois (waarvan Delhaize ook het hele Fairtrade-assortiment is gaan verdelen), Aldi (dat alleen nog eerlijke rozen inkoopt), Lidl (dat dezelfde stap zette voor cacao) en ook producenten zoals Miko, Rombouts en Belvas. Op alle vlakken is de markt zich dus heel goed aan het ontwikkelen, meent Lambert.

Armoede onder boeren stijgt

Toch blijft de uitdaging enorm: er is nog veel werk aan de winkel om de levensomstandigheden van boeren wereldwijd te verbeteren, ziet de organisatie. Koffieboeren moeten zich bijvoorbeeld tevredenstellen met minder dan één dollar per pond koffiebonen, het laagste prijsniveau in meer dan 13 jaar en ver onder de productiekosten. De armoede stijgt dan ook onder de boeren.

“Veel producenten in Midden-Amerika verlaten stilaan hun landbouwgronden om zich aan te sluiten bij één van de vele ‘migrantenkaravanen’ naar de Verenigde Staten. Alle inspanningen die gedaan worden om de gevolgen van extreme armoede te voorkomen – zoals gedwongen migratie, ontbossing, dwang- en kinderarbeid – zijn verloren moeite zonder eerlijke prijzen”, klinkt het bij Fairtrade Belgium.

Het element prijs is inderdaad onmisbaar, bevestigt Lambert tegenover RetailDetail: om tot een leefbaar inkomen te komen, heb je een brede aanpak nodig waarbij de productiviteit, de kosten en meer van belang zijn, maar “als je niet ook naar de prijs kijkt, kom je er nooit”.

Vicieuze cirkel doorbreken

“Er is echt een wens om duurzamer te worden, maar de prijzendruk blijft ondertussen enorm. Het is belangrijk om uit die vicieuze cirkel te geraken, en daarom moeten we waarde creëren. Retailers kunnen bijvoorbeeld ook over andere aspecten dan prijs communiceren”, aldus nog Lambert.

Voor 2019 wil Fairtrade dan ook nog verder inzetten op die communicatie en zichtbaarheid, met onder meer extra aandacht voor bananen. In die markt ziet de organisatie immers nog veel opportuniteiten.