Europa wil gebruik plastic wegwerpzakjes aan banden leggen

Elk jaar 8 miljard zakjes in het milieu

In 2010 werden naar schatting 98,6 miljard plastic tassen in de Europese handel gebracht, wat neerkomt op een gemiddelde van 198 zakken per EU-burger. Meer dan acht miljard daarvan komen jaarlijks als afval in het milieu terecht.

De Commissie wil daar nu paal en perk aan stellen, maar laat de lidstaten vrij om zelf de meest geschikte maatregel uit te werken: van het invoeren van een heffing over het uitstippelen van een afdwingbaar reductieplan tot het onder voorwaarden verbieden van plastic zakjes.

België bij de beteren van de klas

“In sommige EU-lidstaten is het gebruik van zulke tassen dankzij heffingen en andere maatregelen sterk gedaald, wat aantoont dat doeltreffende actie resultaten kan opleveren“, zegt milieucommissaris Janez Potocnik. Zo verslijten Denen en Finnen jaarlijks slechts vier plastic wegwerptassen. Aan het andere uiterste vinden we dan weer de Polen, de Portugezen en de Slovaken: die “verslijten” naar schatting liefst 466 draagtassen per jaar!

België geldt als een van de betere leerlingen én voorbeelden, met een gemiddelde van net geen 100 zakjes per persoon. Door de combinatie van een belasting op wegwerpzakjes (3 euro/kg, betaald door de producenten) en het vrijwillige engagement van de retailsector om het gebruik van plastic tassen te beperken, is het aantal zakjes in omloop tussen 2003 en 2010 met meer dan 85 procent gedaald.

“Geen veralgemeend verbod”

Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a) vindt het voorstel van de Commissie een goed signaal, maar had liever gezien dat Europa zelf een dwingend verbod oplegde. Bij de behandeling van het voorstel in het parlement zal ze “zeker een amendement in die zin indienen“, laat de politica weten.

Daar moeten de handelaarsorganisaties echter niet van weten: Unizo en NSZ wijzen erop dat in de kleinhandel een plastic zakje nog altijd een relatief goedkope dienstverlening is die de handelaar zijn klanten aanbiedt. “Door een verbod kan een kleinhandelaar die extra service niet meer bieden, terwijl een consument met de handen vol gekochte producten de straat op sturen weinig commercieel is”, zegt Christine Mattheeuws van het NSZ. “Een veralgemeend verbod zou de zelfstandigen extra op kosten jagen”, is ook de vrees van Unizo.

Comeos vindt nieuwe maatregelen in ons land bovendien overbodig: “Het vrijwillig engagement van de sector wérkt“, zegt gedelegeerd bestuurder Dominique Michel: “De wegwerpzakjes die nog worden verdeeld, zijn een noodzakelijk kwaad bij impulsaankopen. Wanneer mensen onverwacht een aankoop doen, kun je als handelaar bijna niet anders dan hen zo’n tasje te geven. Dat is trouwens het beste bewijs dat onze aanpak werkt: de consument neemt voor de geplande aankopen wél de herbruikbare alternatieven mee naar de winkel.”