Het statuut van maaltijdbezorgers blijft omstreden: de arbeidsrechtbank van Brussel verklaarde Deliveroo-koeriers vandaag zelfstandig, dik tegen de zin van de sociale zekerheid en de vakbonden. Europa moeit zich echter in het debat en legt richtlijnen op tafel.
“Geen ondergeschiktheid”
De arbeidsrechtbank van Brussel heeft een opvallende uitspraak gedaan in een rechtszaak rond het statuut van Deliveroo-koeriers. Een aantal koeriers had de zaak aangespannen samen met het arbeidsauditoraat, de sociale zekerheid en de vakbonden: ze stelden dat de bezorgers schijnzelfstandig zijn en eisten dat hun werk als een arbeidsovereenkomst in loonverband werd beschouwd.
Het arbeidshof volgde die redenering niet: er is geen juridische band van ondergeschiktheid, oordeelt de rechter, dus er is ook geen sprake van een arbeidsovereenkomst. In Nederland en Spanje werd Deliveroo er nochtans in soortgelijke zaken toe veroordeeld de koeriers het werknemersstatuut te geven. Bij Deliveroo is de opluchting alvast groot, want het bedrijf had ermee gedreigd in dat geval uit België weg te trekken. Of de tegenpartijen in beroep gaan, valt nog af te wachten.
28 miljoen gig-werkers
Ondertussen bemoeit de Europese Commissie zich met de kwestie en heeft een richtlijn klaar om de werkomstandigheden bij deelplatformen, zoals de maaltijdbezorgers, te verbeteren. In de hele Europese Unie zouden 28 miljoen mensen voor een digitaal arbeidsplatform in de zogeheten ‘gig economy’ werken en zij moeten op deze manier meer rechtszekerheid krijgen, bericht De Standaard.
Zo worden koeriers volgens de richtlijn automatisch als werknemers gezien, tenzij de platformen kunnen bewijzen dat het wel degelijk om zelfstandigen gaat. De EU hoopt dat zo toch een klein deeltje (4,1 miljoen) van de platformwerkers voortaan werknemer zal zijn, wat hen recht geeft op sociale bescherming en een minimumloon.
Ook menselijk toezicht
Ook zou er meer controle komen op hoe koeriers en andere flexwerkers (denk bijvoorbeeld aan Uber) worden gecontroleerd en aangestuurd. Dit gebeurt meestal automatisch via algoritmes, maar die zijn zo complex en ondoorzichtig dat het systeem vaak niet duidelijk is. Niet iedereen wordt bijvoorbeeld gelijk betaald en een slechte beoordeling kan genoeg zijn om iemand op non-actief te zetten. De EU verwacht dat de platformen meer inkijk geven in hun data en dat ook mensen mee superviseren.
Het voorstel van de Europese Commissie moet evenwel nog voorbij de lidstaten en het Europees Parlement. Zij kunnen nog tegenstemmen of de richtlijnen wijzigen. Verschillende deelplatformen waarschuwen al dat er ontslagen zullen vallen en dat veel werkers ermee zullen stoppen als ze geen flexibiliteit meer genieten.
