Proefproject om evenwicht baanwinkels-detailhandel te herstellen

De provincies Vlaams-Brabant, Antwerpen en Oost-Vlaanderen slaan de handen in elkaar om het groeiende onevenwicht tussen grootschalige baanwinkels enerzijds en de detailhandel in de kernen anderzijds te herstellen. Diverse pistes liggen op tafel.

Twee “representatieve” testcases

De snelle toename van retail langs Vlaamse steenwegen is nadelig voor kernwinkelgebieden in de gemeenten. Dat blijkt uit een interprovinciale studie rond detailhandel, die gevoerd werd tussen 2012 en 2015.

Die analyse legde een aantal pijnpunten bloot. Zo heeft de bovenmatige ontwikkeling van handel in de rand van steden en gemeenten een duidelijk negatief effect op de kernwinkelgebieden. In winkelzones met grote baanconcentraties en in shoppingcenters steeg het aantal vierkante meters aan verkoopoppervlakte in Vlaanderen tussen 2008 en 2014 met 170%, maar tegelijk groeide de leegstand in de kernen met 69,5% in diezelfde periode.

De provincies Vlaams-Brabant, Antwerpen en Oost-Vlaanderen willen die problematiek nu samen met de betrokken gemeentebesturen aanpakken via het project “Baanwinkels en gemeenten op één lijn”. Er komen twee testcases: de baanlinten N10 (van Aarschot naar Lier) en N70 (van Gent over Beveren naar Antwerpen Linkeroever – foto). Beide trajecten zijn “representatief voor Vlaanderen” en de conclusies moeten dienen voor de ontwikkeling van een nieuw Vlaams Beleid. “Het is absoluut niet de bedoeling baanwinkels te verketteren”, zo benadrukken de initiatiefnemers, maar de “zaken meer gestructureerd aan te pakken”.

Winkelarme zones

Behalve mobiliteitsmaatregelen is er onder meer ook sprake van winkelarme zones: “Het gaat om zones waar we geen nieuwe baanwinkels zouden toelaten”, zegt Ludwig Caluwé (CD&V), gedeputeerde voor Economie van de provincie Antwerpen. “Dat moet een verdere wildgroei vermijden. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we winkels gaan sluiten of verplichten om te verhuizen. Het zou dan eerder gaan om een uitdovend karakter.”

Ook het ‘clusteren’ van winkels ligt op tafel. “We moeten ons de vraag stellen of we niet beter kledingzaken groeperen op één plaats en daarrond een handelsluwe kledingzone creëren”, oppert de Begijnendijkse schepen van Middenstand en Economie Bob Michiels.

Het project “Baanwinkels en gemeenten op één lijn” wordt gefinancierd door de betrokken provincies, met de steun van Vlaanderen en Europa. Over twee jaar moeten beide proefprojecten rond zijn. Dan is het tijd voor de conclusies.