Meer impact voor fairtrade

Retailers zien het belang van eerlijke handel en breiden het aanbod uit. Het nieuwe vijfjarenplan van Fairtrade International gaat op zoek naar een grotere afzet en focust op nog meer impact. 

Mooi groeiverhaal

Met een retailwaarde van ongeveer 6 miljard euro wereldwijd wordt Fairtrade International een belangrijke economische speler. De organisatie voor eerlijke handel bereikt nu bijna 1,7 miljoen landbouwers en arbeiders via 1.226 coöperatieven in 74 landen.

Ook Fairtrade Belgium schrijft een mooi groeiverhaal: tussen 2008 en 2015 steeg de penetratie van 24% tot 53%. Het logo is gekend bij 73% van de Belgen. En van de mensen die het kennen, vindt 95% dat het geloofwaardig is. “Sinds 2008 noteren we een gemiddelde jaarlijkse volumegroei met meer dan 10% per jaar, in een vlakke fmcg-markt”, verklaart directeur Lily Deforce. De retailomzet bedraagt nu 105 miljoen euro.

Het aanbod breidt steeds verder uit. Naast klassiekers als bananen, koffie en cacao vinden we in de winkels kruiden, noten, vanille, fruit en zelfs cosmetica. Retailers zien het belang van fairtrade ook: zo goed als allemaal verkopen ze nu fairtradeproducten onder hun eigen merk. Recent nog introduceerde Aldi fairtradebananen en fairtradewijn. 

Nieuwe vijfjarenstrategie

“Fairtrade wil tonen dat handel kan werken als je mensen eerst zet”, benadrukt Lily Deforce. De organisatie ambieert een handelssysteem dat een leefbaar inkomen garandeert voor boeren en arbeiders. De nieuwe vijfjarenstrategie van Fairtrade International plaatst daarom impact centraal. 

De groei van eerlijke handel confronteert de fairtradeorganisatie immers met nieuwe uitdagingen. “Er stappen steeds meer coöperatieven in het systeem, zodat de beschikbare volumes toenemen. Daar moeten we dus ook afzet voor vinden. Dat lukt vrij goed. Een kleine spanning tussen vraag en aanbod is gezond, omdat het onze boeren verplicht om in kwaliteit te investeren. Voor bananen is er geen probleem, voor cacao momenteel wel, omdat er recent enkele grote organisaties zijn toegetreden.” 

Aankooppolitiek bijsturen

Om de afzet van cacao te stimuleren, wijzigt Fairtrade International zijn aanpak. Je zou het pragmatisme kunnen noemen. Het is immers niet evident om chocoladeproducenten te doen overschakelen op 100% fairtradecacao en 100% fairtrade rietsuiker. Vooral de overstap van bietsuiker naar rietsuiker is voor veel producenten een te hoge drempel: ze moeten er hun hele recept voor omgooien en daartoe zijn ze niet bereid. 

“Daarom ondersteunen we bedrijven om hun aankooppolitiek naar fairtrade bij te sturen zonder dat dit noodzakelijk tot een fairtradecertificering leidt. Als bijvoorbeeld alle cacao in een chocoladereep fairtrade is, kan de producent dit communiceren op de verpakking. Enkele belangrijke spelers zullen binnenkort een groot engagement nemen in cacao.”

Kritische vriend

Fairtrade werkt inderdaad samen met grote retailers en producenten. “Als je de internationale handelspraktijken wil veranderen, moet je voor impact gaan.” Een mooi voorbeeld is de brochure met negen to do’s voor een duurzamer inkoopbeleid, opgesteld in samenwerking met Boerenbond, Fevia, Vredeseilanden en The Shift.

“We moeten verkopen. Maar we worden wel meer activistisch”, geeft Lily Deforce aan. “We stellen ons op als een kritische vriend.” De komende jaren ligt die focus van Fairtrade Belgium alvast op de grote klassiekers koffie (2016), bananen (2017) en cacao (2018).