Vanaf morgen moeten in België alle vrachtwagens van meer dan 3,5 ton een bedrag variërend tussen 7,4 en 29,2 cent per gereden kilometer betalen. Hoewel niemand het principe afschiet, krijgt de manier waarop het systeem wordt ingevoerd bakken kritiek.
“Goed dat buitenlandse truckers meebetalen”
Over het principe dat de “vervuiler/gebruiker betaalt” ‑ en eindelijk ook de buitenlandse chauffeurs ‑ is zo goed als iedereen het eens, de truckers in de eerste plaats. “Ik vind het idee niet foutief. We betalen al jaren tol op Franse, Italiaanse en Spaanse wegen. Ook in Duitsland hanteren ze het systeem, dus is het niet zo verbazend dat het er in België ook van komt”, zegt Marc Van Grootel van het Oelegemse transportbedrijf Groover International. Collega Benedicte Van Wonterghem van Antoine Trucks verwoordt het zo: “Ik vind het wel normaal dat chauffeurs die door België rijden, moeten betalen. Wij doen dat ook in het buitenland.”
Al hebben ook zij hun bedenkingen: zo willen de truckers dat “de inkomsten uit de heffing geïnvesteerd worden in onze wegeninfrastructuur. Er moeten niet alleen meer en betere wegen komen, ook heel wat meer parkings waar de vrachtwagenchauffeurs even kunnen rusten. Zij moeten duidelijk te zien krijgen waarvoor ze betalen”, zegt Van Wonterghem.
Van Grootel betreurt dan weer dat het systeem niet op een Europese schaal is ingevoerd: “Wat mij wel frustreert is dat het verenigde Europa diverse systemen hanteert en dat we in België er zelfs in slagen om drie systemen en twee tarieven te gebruiken. Leg dat maar eens uit aan een buitenlander. Als ze nu in Nederland of Scandinavië iets dergelijks introduceren is het helemaal een soep.”
Veel kritiek op uitvoering
Ook de beroepsfederaties en de ondernemersorganisaties stellen niet zozeer de invoering van de kilometerheffing in vraag dan wel de wijze waarop dat gebeurt: “Het systeem staat technisch niet op punt, is te duur en heeft geen impact op de mobiliteit”, vat handelsfederatie Comeos de breed gedragen kritiek samen. “Als een vrachtwagen bijvoorbeeld op een parallelweg naast een autosnelweg rijdt, wordt dit geregistreerd als een verplaatsing op de autosnelweg. De transporteur zal dan onterecht een kilometerheffing moeten betalen”, zegt Dominique Michel, CEO van Comeos.
Eerder had transportfederatie Febetra al laten weten dat 6 op de 10 firma’s technische problemen ondervinden bij de opstart van het systeem. Beroepsvereniging Transport & Logistiek Vlaanderen dreigt zelfs met gerechtelijke stappen wanneer in een eerste fase truckers die “vanaf 1 april niet helemaal in orde zijn, uitsluitend door systeemfouten bij (technische partner) Satellic” toch beboet zouden worden. Ondernemersorganisaties Unizo en NSZ van hun kant pleiten daarom voor een inloopperiode met een gedoogbeleid.
Een tweede punt van kritiek is de kostprijs van het hele systeem. Die meerkost zal worden doorgerekend aan de klant, klinkt het al langer bij transporteurs en ondernemers. Comeos schat de extra kost, alleen al voor de voedingsketen, op 120 tot 170 miljoen euro. “Om een eenvoudig voorbeeld te geven: een lasagne die in de winkel ligt heeft een hele weg afgelegd. Eerst moeten de ingrediënten naar de producent vervoerd worden, vervolgens gaat het afgewerkte product van de producent naar de depots van de winkels, om van daaruit verdeeld te worden naar de supermarkten. Door de kilometerheffing worden al deze stappen duurder”, zegt Dominique Michel.
“Wij zijn niet tegen de kilometerheffing”, voegt Comeos er voor alle duidelijkheid aan toe, “maar deze moet wel een impact hebben op de mobiliteit. Dat is met de huidige regelgeving niet het geval.” Dominique Michel noemt de huidige regeling “een puur financiële operatie, zonder positief effect op onze mobiliteit.” Daarmee zit de handelsfederatie op dezelfde golflengte als de ondernemers van Voka. Allebei vragen een slimme kilometerheffing, die varieert naargelang het tijdstip en de locatie van de verplaatsing. “Zo zouden vrachtwagenchauffeurs kunnen genieten van een gunstig tarief als ze buiten de spitsuren rijden, zodat de filedruk afneemt”, klinkt het bij Comeos. Voka voegt daaraan toe dat zo’n “slimme kilometerheffing enkel werkbaar is als ze voor alle weggebruikers geldt, dus ook voor de personenauto’s.”
