EU legt marktplaatsen aan banden

De Europese Unie legt regels op aan online marktplaatsen: om handelaars en bedrijven die er verkopen te beschermen, mogen platformen als Amazon of Bol.com bijvoorbeeld niet meer zomaar accounts schorsen.

Helft alle platformverkopers heeft problemen

De Europese Unie wil meer transparantie en eerlijkheid brengen in de werking van grote online marktplaatsen als Booking.com of Zalando, aangezien disputen met de platformen Europese bedrijven tot 2,35 miljard euro aan verloren omzet kosten.

Liefst 42% van alle kleine en middelgrote bedrijven in de EU verkopen hun goederen of diensten vandaag immers via zo’n onlineplatformen. Bijna de helft daarvan blijkt weleens problemen te ervaren en 38% van die problemen raakt ook niet opgelost. Het machtsverschil tussen de beide partijen is te groot, oordeelt Europa nu, en daarom heeft het een set regels uitgewerkt waaraan de marktplaatsen zich moeten houden. Zo mogen accounts van verkopers niet meer eenzijdig worden geschorst of geschrapt, zonder een duidelijke uitleg te geven en zonder de mogelijkheid om protest aan te tekenen.

Verplicht tonen hoe het werkt

Ook moeten veranderingen in de gebruiksvoorwaarden minstens 15 dagen op voorhand worden doorgegeven en op een begrijpelijke manier worden uitgelegd. Bij conflicten zijn de webplatformen volgens de nieuwe regels ook verplicht om een intern klachtenbemiddelingssysteem op te zetten. Alleen de allerkleinste van de zowat 7000 online platformen die in de EU actief zijn, ontsnappen aan die verplichting.

De regels, die ook voor zoekmachines gelden, stipuleren verder dat de rangschikking van producten of zoekresultaten op de websites volgens transparante regels moet gebeuren. Aanbieders op de platformen moeten kunnen weten hoe het systeem werkt en hoe ze hun ranking kunnen verbeteren.

Wanneer marktplaatshouders rechtstreeks producten aanbieden op handelsplatformen, moeten die laatsten voortaan moeten vrijgeven hoe en of ze hun eigen zoekertjes bevoordelen. Ook zijn ze verplicht bekend te maken welke data over hun verkooppartners ze opslaan en hoe ze die gebruiken.

Voorlopig nog niet van kracht

Als de regels overtreden worden, roept de EU handelsorganisaties op om de platformen voor de rechter te slepen: zo hoeven (kwetsbare) individuele bedrijven dat niet te doen. De lidstaten mogen ook zelf optreden tegen platformen bij inbreuken.

De nieuwe regels worden een jaar na de definitieve goedkeuring van kracht. Na 18 maanden worden ze dan opnieuw geëvalueerd. De internationale handelsorganisatie EuroCommerce zegt alvast tevreden te zijn met de ingeslagen richting. Europa is de eerste instantie ter wereld die voor online marktplaatsen specifieke transparantieregels heeft opgesteld.