Analyse: Heeft Carrefour een alternatief?

Met twee winkelsluitingen en zowat tien procent van de jobs op de helling klinkt het verdict hard voor de medewerkers van Carrefour Belgium. De ingrepen zijn noodzakelijk, maar kostenbesparingen alleen gaan de retailer niet redden.

Geen andere keuze

De hoofdpunten van het herstructureringsplan dat Carrefour Belgium donderdagmiddag heeft aangekondigd, liggen in lijn met de aankondiging van CEO Alexandre Bompard afgelopen dinsdag: drastische kostenbesparingen moeten middelen vrijmaken om te investeren in sectoren waar nog wél groei mogelijk is: e-commerce, proximiteit, vers, huismerken. Dat de vakbonden na de aankondiging van een ingrijpend herstructureringsplan spreken van een sociaal bloedbad, is begrijpelijk. Honderden gezinnen worden immers getroffen. Maar heeft de retailer wel een keuze?

Carrefour werd de afgelopen decennia langs alle kanten voorbijgestoken door concurrenten die veel sneller en handiger inspelen op veranderende marktomstandigheden en die geen last hebben van de enorme overhead waaronder traditionele spelers gebukt gaan. Non-food, ooit een attractiepool in de hypermarkten, is nu grotendeels naar online verschoven. De prijs werd het terrein van wendbare harddiscounters, die nu de supermarkt het vuur aan de schenen leggen. Demografische evoluties en mobiliteitsissues bevoordelen het buurtwinkelformaat. Als we de geruchten mogen geloven dat in ons land wel negentien hypermarkten verlieslatend zijn, dan vallen twee sluitingen al bij al nog mee, hoe cynisch dat ook mag klinken.

Het nieuwe normaal

In die context valt te vrezen dat herstructureringen en kostenbesparingen voor traditionele retailers het nieuwe normaal worden. Carrefour maakte die pijnlijke oefening al eens in 2010 en werd gevolgd door onder andere Makro, Cora en Delhaize. Geen van die spelers echter doet het vandaag significant beter, en dat is geen prettige vaststelling. Besparen is op zich geen oplossing, het roer moet écht om.

Zoals Bompard het dinsdag formuleerde, zal het bedrijf een radicale culturele omwenteling moeten ondergaan. Het transformatieplan wil inzetten op een werkelijke gedaanteverandering. Dat zal niet alleen diepgaand maar ook bijzonder snel moeten gebeuren, om kans op slagen te hebben. Er zijn zeker perspectieven: het supermarktformaat is onderhevig aan heftige concurrentie, maar blijft relevant. Met Express heeft Carrefour bovendien een meer dan valabele propositie in het groeiende proximiteitssegment.

De hypermarkt echter is niet het winkelconcept van de toekomst en ondanks de mooie oefeningen in onder andere Bergen en Zemst heeft Carrefour dé sleutel nog lang niet gevonden. Ook inzake e-commerce is het vijf voor twaalf, gezien de grote internationale concurrentie. Voorlopig blijven de plannen van de retailer heel erg vaag. Het valt te hopen dat er wel degelijk concrete projecten klaarliggen bij het directiecomité, want de tijd dringt. Niet de grootste, maar de meest wendbare bedrijven hebben vandaag de toekomst. Een serieuze uitdaging…