Europa verklaart wegwerpplastic de oorlog

Plastic rietjes, wattenstaafjes en ballonstokken zijn bij de eerste slachtoffers in de strijd die de Europese Commissie aanbindt tegen wegwerpplastic. De grootste vervuilers worden verboden.

Producenten langer verantwoordelijk

De Europese Commissie heeft een plan bekendgemaakt om tegen 2030 3,4 miljoen ton minder CO² uit te stoten. Een speerpunt in dat plan is het bannen van wegwerpplastic. Meer dan 80 procent van het zwerfvuil in zee zou ook bestaan uit het plastic voor eenmalig gebruik. 

Er komt al meteen een verbod op kleine gebruiksvoorwerpen, zoals wegwerpbestek, borden en rietjes, maar ook op ballonstokjes en plastic wattenstaafjes. Europa wil deze laten vervangen door alternatieven uit duurzamer materiaal, zoals bamboe en hout. 

Producenten wil de Europese Commissie langer verantwoordelijk maken: producenten van vooral plastic moeten meewerken aan bewustmakingscampagnes en delen in de kosten van afvalbeheer. Zelf zullen ze er ook toe verplicht worden om het afval terug in te zamelen en te verwerken.

Plastic flessen inzamelen

De verschillende lidstaten worden bovendien aangespoord om plastic flessen – of toch 90 procent daarvan – in te zamelen. Mogelijk komt er een systeem voor statiegeld op plastic flessen. Retailers, fastfoodketens en producenten zullen er verder voor moeten zorgen dat er minder plastieken bekers en maaltijdverpakkingen worden gebruikt.  

Europa legt ook nieuwe etikettering op, zodat consumenten beter kunnen zien wat te doen met verpakkingen na gebruik, hoeveel plastic erin zit en wat hun ecologische impact is. Alle maatregelen moeten ervoor zorgen dat Europa meer in de richting van een circulaire economie evolueert, in eerste instantie op het vlak van consumptieplastic.

“Niet alleen verantwoordelijkheid retailers”

EuroCommerce, de Europese federatie van handelaars, reageert dat het de intenties van de Europese Commissie graag steunt. De distributiesector heeft zich al voorgenomen om zijn afvalberg met 80 procent terug te dringen en is een voortrekker in het verminderen van verpakkingsafval, aldus de handelsfederatie.

Maar het wijst erop dat er in de praktijk veel extra lasten op de schouders van de retailers worden gelegd. “Verlengde verantwoordelijkheid voor de producent mag niet betekenen dat supermarkten afvalverzamelpunten worden. We kunnen onze vele miljoenen klanten wel in staat stellen om duurzaam te handelen, maar andere spelers, inclusief vele sectoren en de overheid, moeten ook hun deel doen”, reageert topman Christian Verschueren.

Retailers zijn de tussenschakel tussen producenten en consumenten, maar het verzamelen, recycleren en schoonmaken van afval kan niet alleen hun verantwoordelijk zijn, klinkt het nog. Het heeft daarom zo zijn vragen bij sommige maatregelen: “We moeten goed nadenken over vragen rond verlengde verantwoordelijkheid van producenten, hygiëne, veiligheid en gemak.”