Opinie: “Help, er zit een Chinees in mijn broek!”

Techbedrijven als Alibaba en Amazon gaan er met uw data vandoor, Europa stond erbij en keek ernaar. En de merken en retailers? Die sponsoren de hele operatie, zodat hun grootste concurrenten nog groter worden.

Chinese overheid kijkt mee

“In Europa denken mensen dat ze in vrijheid leven, maar dat is een illusie. Het is fake, een namaakversie van vrijheid. De meeste mensen geven hun rechten op en geloven vervolgens dat ze vrij zijn. Als je er niet voor strijdt, heb je geen vrijheid. Europeanen zitten al decennialang gevangen in hun comfort, in hun luxe. Ze denken dat heel de wereld zo leeft. Het establishment zegt hen dat ze moeten genieten van het moment, de politici doen al de rest. De mensen geven hun morele verantwoordelijkheid in handen van anderen. We leven allemaal bij de gratie van verschillende machten, of ze nu democratisch of dictatoriaal zijn. De meeste mensen trekken zich dat niet aan. Onwetendheid is een zegen.”

Deze gevleugelde volzinnen liet kunstenaar en politiek activist Ai Weiwei optekenen. Hij vertelde ook dat bij elk Chinees bedrijf dat over de grens actief is, er een stukje Chinese staat aanwezig is. Het is hen te doen om data! En niet alleen de data van de Chinezen… maar ook die van u! In tegenstelling tot Europese bedrijven, die gehinderd worden door concurrentieel nadelige regels als GDPR, kunnen grootheden zoals Alibaba en Tencent (van de razend populaire app WeChat) vandaag vrijuit en ongehinderd testen op een ongezien aantal konijnen, consumenten genaamd… Zij kijken massaal naar de lichtbak, die meeluistert en weet waar u uw geld verbrast: inderdaad, uw smartphone.

Doel van dit alles: zo veel mogelijk over zijn gebruikers te weten komen. Alibaba en Tencent verzamelen alle informatie over een gebruiker in een ID-portefeuille. “We weten wie ze zijn, wat ze willen en wat ze niet willen”, zei CEO Daniel Zhang van Alibaba daarover in de Financial Times. Dat de Chinese overheid mee analyseert, moet u wel kunnen verdragen.

Ver van mijn bed, hoor ik u denken?

Alibaba’s tentakels reiken niet alleen verder over de grens, ze boren zich ook steeds dieper in het leven van miljoenen gebruikers. Op alle mogelijke gebieden.

Met zijn ‘new retail’-strategie wil het bedrijf de barrières slopen tussen de echte en de onlinewereld. In fysieke vestigingen kunnen consumenten de producten aanraken en testen, terwijl onlinedata de uitstalramen kunnen aanpassen. Medicijnen, boodschappen of servercapaciteit… u kunt het allemaal kopen via Alibaba. U kunt bovendien makkelijk betalen met Alipay, dat al door 520 miljoen mensen wordt gebruikt, ook voor fysieke transacties. En laat nu net Auchan een samenwerking aangaan met Alibaba, dat volop aan het investeren is in de eigen supermarktketen Hema (niet te verwarren met de Hollandse Eenheidsprijzenmaatschappij Amsterdam).

Tencent is de afgelopen jaren uitgegroeid tot China’s grootste internetconglomeraat naar marktkapitalisatie. Het bedrijf is kapitaalkrachtig en wordt op de beurs van Hongkong op 4.510 miljard Hongkongse dollar (ruim 470 miljard euro) gewaardeerd. Het heeft met de WeChat-app een krachtig platform, waarbinnen gebruikers praktisch hun hele leven kunnen organiseren: van bankzaken tot het onderhouden van hun sociale en bedrijfscontacten, van het boeken van een taxirit tot het betalen van de energierekening. En binnenkort dus ook misschien de Carrefour-boodschappen.

Waarom zijn die betaalapps zo belangrijk?

Simpel: op die manier verkrijgen WeChat Pay en Alipay toegang tot alle sociale domeinen. Door in te zetten op een fysieke aanwezigheid kunnen die aankopen en de daarmee gekoppelde gebruikersprofielen verregaand in kaart gebracht worden. En de kassierster? Die is dan niet meer nodig, vermits de productdata rechtstreeks in uw smartphone zit.

Zo is Tencent onder de vlag van WeChat sinds kort zelf actief met een serie onbemande buurtsupers die 24/7 open zijn. Geregistreerde gebruikers kunnen de winkel na het scannen van een QR-code binnen de WeChat-omgeving betreden, waarna ze vrijuit kunnen shoppen. De producten, uitgerust met een zogeheten NFC-chip (Near Field Communication), worden automatisch afgerekend als de gebruiker langs het poortje naar de uitgang loopt. Een simpele scan, afrekenen met WeChat Pay en de deur opent zich opnieuw. Met Alipay en WeChat Pay op zak zullen alle Fransen binnenkort de Chinese staat als een ware Big Brother in hun binnenzak hebben zitten.

Maar ook de Amerikanen zitten niet stil

Als u een smartphone heeft met de apps van Google, Apple, Facebook en Amazon erop, dan zorgen de cookies dat uw data ook over de plas geregistreerd worden. Ook zij doen aan de ‘follow the money’-strategie. Professor Scott Galloway beweert in zijn boek ‘The Four’ dat Amazon aan het testen is om dagelijks twee zakjes thuis te leveren: eentje met wat zij denken dat je nodig hebt, en eentje om de producten terug te sturen die je niet wil…

Amazon is immers ‘the everything store’. In hun overtuiging moet je maar bij één winkel zijn… Amazon dus. Na de Dash-buttons die de Amerikanen massaal in hun woning geplaatst hebben, is de volgende stap stemherkenning. U kan al sprekend tegen een buis of klein tv-scherm (nog niet verkrijgbaar in de Benelux) uw bestelling plaatsen. In Amerika heeft Amazon meer dan 75% marktaandeel in voice recognition, op afstand gevolgd door Google. De winkel is dus letterlijk thuis, en luistert met uw gezin mee… Als u bijvoorbeeld batterijen wil bestellen, bepaalt Alexa welk merk:  Amazon Basics batterijen dus. Inderdaad, zoals elke retailer pompen ze massaal huismerken door uw strot! Marge, nietwaar… 

En waar blijven de merken en de retailers, hoor ik u denken? Wel, dat zijn de sponsoren.

Gelooft u me niet?

Hoeveel budget investeren grote merken in Adwords, virtuele winkels en apps? Of in ‘cloud services’? Die zijn allemaal op één of andere manier verbonden met Amazon, Google, Apple, Facebook of Alibaba en Tencent. Merken en retailers zijn de grootste sponsors van hun huidige en toekomstige concurrenten, ‘the big six’.

Proficiat!