“Accijnsverhoging desastreus voor drankenmarkt”

De verkoop van alcoholische dranken in België is gekelderd na de accijnsverhoging die de regering eind vorig jaar doorvoerde. De sector zoekt de dialoog op, vertelt Dirk Van Ham (Diageo).

Krimpende markt

Drankengroep Diageo maakte deze donderdagochtend goede jaarcijfers bekend. In zowat alle landen boekt het bedrijf groei, behalve in… België. “De gevolgen van de accijnsverhoging zijn ronduit desastreus”, bevestigt country director Benelux Dirk Van Ham. “Geen wonder: op 1 november ging de heffing in één keer met 41% omhoog. Dat was nog nooit vertoond, nergens ter wereld. Over de afgelopen drie jaar bedroeg de verhoging wel 71%.”

De gevolgen laten zich raden. “In de retail gingen we van 7% groei naar een krimp met 15 tot 20%. In de horeca zien we zelfs een daling met 50 tot 60%. De totale markt van wijn en gedistilleerd verkoopt nu 33% minder.”

Parallelhandel floreert

Toch drinken de Belgen niet minder. Eén op de vier flessen die in België worden geconsumeerd, komt uit het buitenland. “Moeilijk is dat niet. De grens is nooit veraf en Auchan maakt reclame tot in Antwerpen. In de regio Nord-Pas-de-Calais groeit de alcoholmarkt dubbel zo hard als in de rest van Frankrijk. In Luxemburg spreekt men van een stijging met 36%. Dat zal tijdens deze vakantieperiode enkel verergeren.”

Niet enkel de consument, ook de horeca organiseert zich om zich over de grens te bevoorraden. “De parallelhandel is helemaal terug. Op die manier ontsnapt zo’n 25% van de verbruikte alcohol aan de Belgische fiscaliteit. De overheid heeft zichzelf in de voet geschoten. De inkomsten aan accijnzen en btw zijn gedaald.”

Het totaalplaatje is erg negatief voor de economie: er gaan honderden jobs verloren bij retail, horeca en toeleveranciers. Ook de industrie lijdt: vooral de impact op kleine, lokale producenten is gigantisch. “Vergeet niet dat ons land een 85-tal wijnproducenten telt en een 45-tal distilleerderijen.”

Goede gesprekken

Of er een uitweg is? Dirk Van Ham leidt binnen de sectorfederatie Vinum et Spiritus samen met Marc Tillon van Distillerie de Biercée een task force rond de accijnsproblematiek en het Gezondheidsplan. Hij blijft optimistisch: “We hebben goede gesprekken gehad. Er was veel onwetendheid bij de beleidsmakers. Hun beslissing was niet gestoeld op cijfers. Intussen hebben we een analyse van Oxford Economics voorgesteld die de effecten in kaart brengt. Intellectueel hebben we het debat al gewonnen, maar het gaat uiteraard om een politieke beslissing…”

“Het punt is dat iedereen verliest momenteel. Daarom stellen we een alternatief voor. We merken namelijk een grote ongelijkheid in de taxatie van de verschillende alcoholcategorieën. Daar is geen enkele rationele reden voor. De ethylalcohol in de verschillende producten is immers dezelfde. Een anomalie is ook, dat we in België verschillende leeftijdsgrenzen hanteren voor verschillende types alcoholische dranken. In de meeste landen geldt één minimumleeftijd, 18 jaar, voor alle alcohol.”

Kortom: “We wensen een fair accijnsbeleid, dat duurzaam is en efficiënt. Vandaag is dat niet het geval. De objectieven worden niet gehaald. Nu, het gezond verstand zal uiteindelijk wel de bovenhand krijgen, op voorwaarde dat we alle stakeholders betrekken en dat we vertrekken van feiten. Daar vertrouw ik op.”

Nutritionele waarden op etiket

Want alcohol heeft een plaats in een evenwichtige levensstijl, benadrukt Dirk Van Ham. “We mogen niet vergeten dat 94% van de volwassen Belgen verantwoord omgaat met alcohol. De overige 6% moeten we helpen. Belgen drinken frequent maar gematigd. Binge drinking is een fenomeen dat we hier nauwelijks kennen.”

Om een verantwoord alcoholgebruik aan te moedigen, zal Diageo op de etiketten van Johnnie Walker voortaan de nutritionele waarden en het alcoholgehalte per portie vermelden.  “Er is geen wet die ons hiertoe verplicht, maar als we de consument keuzes willen laten maken, moeten we hem of haar ook goed informeren. We zijn met consumenten in dialoog gegaan: welke informatie zoeken ze, en op welke manier kunnen we die info zo begrijpelijk mogelijk verschaffen? Daarom vermelden we de voedingswaarden per standaardglas, niet per 100g.”

Diageo start met het initiatief op 30 miljoen Johnnie Walker etiketten in de VS. Voor Europa zijn er nog enkele gesprekken met de wetgever nodig. “Op termijn willen we dit voor al onze merken doen. We nemen het voortouw als marktleider. Wellicht zal de hele industrie volgen.”

Lees ook: Ginhype maakt plaats voor whiskyrevival