Hoe technologie de voedingsindustrie verandert

Innovatieve ontwikkelingen zullen de komende jaren een kleine revolutie ontketenen in de manier waarop we voeding produceren en consumeren: denk 3D-printers, genetische barcodes of gezichtsherkenningscamera’s voor melkvee…

Klimaatomstandigheden simuleren

Nutella-producent Ferrero is op zoek naar nieuwe plaatsen om hazelnoten te verbouwen. Vandaag wordt de overgrote meerderheid geteeld in Turkije, en wanneer het weer daar schade veroorzaakt, zoals in 2014, schieten de prijzen omhoog. Normaal gesproken zou het bedrijf testpercelen planten in verschillende streken buiten Turkije, maar dat kost veel geld en tijd.

De oplossing vond Ferrero in de Food Computer, een ontwikkeling van het bekende Massachusetts Institute of Technology (MIT). Het is een compact, mobiel labo dat elk aspect van de behoeften van een plant kan traceren en controleren: water, grondtemperatuur, zonlicht, mineraalverbruik… Onderzoekers kunnen specifieke klimaatomstandigheden simuleren en zien hoe de planten daarop reageren. Zo kan men achterhalen in welke regio of klimaat je de best smakende of meest voedzame groente en fruit kan produceren.

Grote uitdagingen

Het voorbeeld illustreert hoe de tot voor kort vrij traditionele voedingsindustrie tegen een hoog tempo digitaliseert. Dat is ook hoognodig: consumenten eisen immers gezondere maaltijden, transparantie over de herkomst van ingrediënten, respect voor dierenwelzijn, aandacht voor de impact van de voedselproductie op het milieu… Tegelijk wil de sector de kosten onder controle houden. Om een antwoord te bieden op die grote uitdagingen, gaan producenten in toenemende mate beroep doen op innovatieve startups. Voedingstechnologie is hot. Wall Street Journal zette enkele sprekende voorbeelden op een rij.

Pizza uit de printer

Een nieuwe generatie foodprinters zou wel eens sneller dan gedacht tot in onze keukens kunnen geraken. Met de Foodini van het Spaanse Natural Machines bijvoorbeeld kunnen restaurants en bakkerijen vandaag al complexe desserts en garnituren maken. Het prijskaartje van 4.000 dollar is voorlopig nog aan de hoge kant, maar dat kan snel veranderen. Ook dichter bij huis maken foodprinters hun opwachting: recent kocht sterrenchef Roger van Damme een 3D-printer van Kasko om ongeziene desserts mee te fabriceren. En deze pizzaprinter werd ontwikkeld op vraag van NASA, om astronauten op weg naar Mars iets smakelijks voor te schotelen.

Algen en zeewier

Er dreigt een tekort aan land om dieren te kweken waarmee we de groeiende bevolking kunnen voeden. Daarom moeten we op zoek naar alternatieven bronnen van proteïne. Zoals algen, bijvoorbeeld: die zijn rijk aan eiwitten en omega 3, ze groeien goed in brak water in de woestijn vanwege de overvloedige zonneschijn en ze hebben geen vers water nodig. Algen worden dan ook een populair ingrediënt in nieuw voedsel zoals op algen gebaseerde proteïnerepen, veganistische ‘garnalen‘, vissenvoer en voedselkleurstoffen.

Een variant is zeewier: dat kennen we vooral als een ingrediënt van sushi, maar de mogelijkheden gaan veel verder, als additief in tal van voedingsproducten en voeders. Ook in België werd recent een ambitieus innovatieproject rond zeewier opgezet, met Colruyt Group als één van de partners.

De “eetbare barcode”

Om de traceerbaarheid van voedingsproducten te verbeteren, werken wetenschappers aan een soort genetische ‘vingerafdruk’ waarmee de oorsprong van een product in amper enkele minuten kan worden opgespoord. Het gaat om een unieke signatuur op basis van segmenten van het DNA van zeewier. Die code is onzichtbaar, heeft geen smaak en is perfect veilig om te eten. Ze kan bijvoorbeeld worden toegevoegd aan het beschermend waslaagje rond een appel, of aan een hele silo graan, en ze bevat informatie over de herkomst van het product: niet enkel de boerderij waar het vandaan komt, maar mogelijk zelfs de exacte rij op het veld.

Weg met voedselverlies

Van de druivenpulp die achterblijft in wijnpersen maakt Apeel Sciences een ultradunne eetbare coating die groenten en fruit beschermt tegen uitdroging en oxidatie. Een soort ‘tweede schil’ dus, waardoor de producten tot drie keer langer houdbaar worden: een belangrijke stap in de strijd tegen voedselverlies. Bovendien kunnen landbouwers hun vruchten in een rijper stadium oogsten, wat de smaak en de voedingswaarde verbetert. Het bedrijf werkt aan een coating voor asperges, een delicate groente die vandaag omwille van zijn korte houdbaarheid meestal per vliegtuig word vervoerd. Dat zal voortaan ook per schip kunnen, wat een pak goedkoper is.

De stal digitaliseert

Tot slot nog een hulpmiddel voor veetelers: camera’s met gezichtsherkenning helpen boeren om hun koeien te identificeren op basis van hun gelaatsuitdrukking en huidpatroon. Zo kunnen ze in het oog houden hoeveel elk dier drinkt en eet en hoe het zich gedraagt. Wanneer een dier afwijkend gedrag vertoont, krijgt de boer een bericht op zijn smartphone. Software analyseert de patronen en adviseert om bijvoorbeeld het voeder aan te passen of zieke dieren te behandelen. Ook de stal digitaliseert dus. Dezelfde technologie is trouwens in staat om plantengroei te monitoren, bijvoorbeeld.