Opinie: “Macintosh kon geen kant meer op”

Mission impossible?

Toen de Vlaming Kurt Staelens in de zomer van 2014 hals over kop tot CEO van retailgroep Macintosh werd benoemd, zag hij het nog helemaal zitten: “Ik voel me heel comfortabel in een risicovolle omgeving”, liet hij noteren in De Tijd. “Hoe meer je in volle transformatie bent, hoe groter de uitdaging.”

Hij wist waar hij aan begon. Een ommekeer bewerkstelligen bij een verouderd retailbedrijf met een hoge schuldenberg en een hopeloze achterstand inzake e-commerce, het is uiteraard geen sinecure. Was het, achteraf bekeken, niet gewoonweg een ‘mission impossible?

De moeilijkheden bij de retailgroep dateren immers niet van gisteren. Meer dan tien jaar geleden moest Macintosh de toen al fel gedateerde moderetailer Superconfex van de hand doen – een jammerlijk verhaal dat op een faillissement uitliep. Het was het startschot van een uitverkoop die maar niet ophield: onder andere BelCompany, Halfords en Kwantum gingen de deur uit, terwijl Scapino van de Belgische markt verdween. De bedoeling was de schulden af te bouwen en zich te concentreren op de schoenenmarkt in de Benelux.

Competitieve markt

Maar de schoenenmarkt is een wel érg competitieve markt waarin de marges sterk onder druk staan. Steeds meer schoenmerken openen hun eigen flagshipstores en gaan rechtstreeks verkopen aan de consument. Dat brengt multimerkenretailers in grote moeilijkheden. Zeker als ze zoals de winkelformules van Macintosh een vrij traditioneel, weinig hip imago hebben.

Tegelijk kent online een onstuitbare opmars, met dank aan Zalando en co. “Vroeger zaten je concurrenten naast je, in de winkelstraat. Maar Zalando heeft de mensen online leren kopen. Zeker in Nederland heeft de groei van online een ware kaalslag veroorzaakt in kleinere winkelsteden”, analyseert Jorg Snoeck van RetailDetail.

“Voor een retailer als Macintosh met zijn enorme winkelbestand is dat een gigantisch probleem, want van je lopende huurcontracten raak je niet zomaar af. Om overbodige winkelpanden te saneren, heb je als retailer veel tijd en geld nodig, en dat heeft Macintosh niet. De groep kon geen kant meer op.”

Wat met Brantano?

Einde verhaal dus. Voor de Belgische schoenketen Brantano is dit een bijzonder jammerlijke zaak, want het merk houdt goed stand op de meer traditionele Belgische markt en zette het afgelopen jaar belangrijke stappen in de juiste richting. De keten sloot enkele onrendabele winkels en lanceerde in Sint-Joris-Winge een vernieuwd omnichannelwinkelconcept, waarin onder andere een 3D-voetenscan en een click & collect-service werden geïntegreerd.

“De vernieuwde winkels slaan aan en groeien met dubbele cijfers”, weet Jorg Snoeck. “Maar er was geen geld om het nieuwe concept versneld uit te rollen.” Een koper doet met Brantano dus mogelijk een gouden zaak. Misschien kan de keten in een nieuwe constellatie een geslaagde doorstart maken?