[Uniek & Authentiek] “We zijn een dorpsapotheek in de stad”

Al sinds 1889, vier generaties lang, bedient apotheek Lescrinier een divers publiek in de Antwerpse Sint-Andrieswijk. De opvolging is verzekerd in deze farmacie, die zich toelegt op magistrale bereidingen en gepersonaliseerd advies.

Voeling met de praktijk

“Mijn overgrootvader Denis Lescrinier begon met een apotheek op de Steenhouwersvest in 1889,” vertelt apotheker Theo Lescrinier. “Daarna volgde een verhuis naar de Nationalestraat.” Ook zijn grootvader Theo en vader Harry hielden hier apotheek. Zelf nam hij de zaak over in 2000. Het gebouw is een familie-erfstuk, het winkelontwerp is nog origineel. “Wel heb ik het achterste gedeelte helemaal vernieuwd zodat we nu een grote apotheek hebben met ruime stockage en een labo.”

Theo Lescrinier studeerde af als apotheker in 1992 en doctoreerde de KU Leuven. aan de Universiteit Antwerpen. Na zijn doctoraat stapte hij wegens ziekte van zijn vader terug naar de farmacie, een overstap die hem meteen beviel: “Ik vond het sociale aspect heel leuk, daarom ben ik niet op postdoctoraat naar Amerika vertrokken, wat aanvankelijk het plan was, maar wel naar de apotheek teruggekeerd. Zo kreeg ik weer voeling met de praktijk. In de academische wereld draait het om vergaderen, lesgeven, lezen… Je moet in onderzoek ook tegen tegenslagen kunnen. Hier zie ik het als mijn uitdaging om de mensen te helpen, niet alleen met farmaceutische zaken maar ook met privézaken die ze soms niet opgelost krijgen.”

Gedurende vijftien jaar combineerde hij de officina met een lesopdracht aan de universiteit Antwerpen, aan het departement farmaceutische wetenschappen. Daarna werd hij fulltime officina-apotheker. Net zoals zijn vader wordt hij bijgestaan door zijn vrouw, ook apotheker.

Gevarieerd cliënteel

Al van in de kindertijd was onze gesprekspartner vertrouwd met de apotheek: “Wij woonden hier niet, maar kwamen hier wel ’s middags eten. Zo werden we altijd geconfronteerd met het farmaceutische gebeuren, bijvoorbeeld met het maken van capsules. Dus we waren vertrouwd met wat een apotheek inhield en zowel mijn zus als ikzelf zijn later in de farmacie gestapt. Zij is nu decaan van de faculteit farmaceutische wetenschappen in Leuven. Ook mijn vrouw is apotheker.”

In deze wijk bedient de farmacie een erg gevarieerd cliënteel, van daklozen tot rijke burgers, van alle nationaliteiten. “Dit is een volksbuurt, met veel sociale woningen, maar er komen ook jongere en hippere mensen wonen.” Opvallend is de amicale sfeer. “Vriendelijk zijn kost geen geld. We kennen veel mensen met de voornaam. We zijn echt een dorpsapotheek in de stad. Mensen vertellen hier alles, ik denk dat ik soms meer weet dan de huisarts. Ik hou van het contact met de mensen. Tijdens de jaarlijkse vakantie begint het al na tien dagen te wringen, om terug te beginnen…”

Authentiek vakmanschap

En dat terwijl het toch best hard werken is. “Het zijn inderdaad lange dagen, zeker nu we van wat verder komen. Wij hebben 25 jaar boven de apotheek gewoond, maar we zijn verhuisd naar het platteland omwille van de rust. Elke dag doen we het traject van Melsele naar de stad, 12 kilometer met de fiets en de veerboot. We zijn open vanaf 8u30 en we sluiten om 18u30, maar dan is de dag nog niet gedaan. En ik ben hier altijd. Dus dat voel je wel.”

Wat is de sleutel van het succes? “Een luisterend oor, advies en magistrale bereidingen. Bereidingen maken is onze originele job. Dat is echt een manier om mensen aan je te binden, ze komen daarvoor terug. Dat was de tactiek van mijn vader, die ik heb overgenomen. Wij staan voor authentiek vakmanschap. We hebben veel grondstoffen in huis, dus de kans dat wij een bereiding niet kunnen maken is zeer klein. Veel apothekers schuiven dozen door, maar zo werkt het hier niet. Onze job houdt veel meer in dan het afleveren van geneesmiddelen”, benadrukt Theo Lescrinier. “Het is ook nadenken en adviseren. Soms komen er voorschriften van verschillende artsen: zijn ze dan wel compatibel?”

Concurrentie van ketens

En ook als apotheker moet je kijken waar het gat in de markt zit, zo blijkt: “Ik maak bijvoorbeeld veel steriele oogdruppels. Die worden ook uitgestuurd naar andere apotheken. Ik heb daarvoor een autorisatie gekregen van het geneesmiddelen- en voedselagentschap FAGG. Dat heeft me een extra grote boost gegeven.”

Aan concurrentie is er nochtans geen gebrek: internetapotheken, supermarkten en parafarmacieën verkopen ook medische hulpmiddelen, voorschriftvrije producten en voedingssupplementen. “Dat is allemaal minder strikt gereglementeerd dan zuivere geneesmiddelen, die altijd in de apotheek zullen blijven. Maar bijvoorbeeld in Nederland kan je paracetamol kopen in de supermarkt of bij Kruidvat. In België mag dat niet. In mijn apotheek is parafarmacie een heel klein kastje. Mijn vader zei me altijd: investeer daar niet in, want die markt zijn we kwijt. En hij had gelijk. Ketenapotheken en spelers als Medi-Market geven kortingen die wij als zelfstandige apotheker niet kunnen bieden.”

Eerstelijnszorg

Als mensen niet voor de lage prijzen naar apotheek Lescrinier komen, waarvoor komen ze dan wel? “Ketens en parafarmacieën doen niet veel aan bereidingen. Ze sturen patiënten ook voor eenvoudige bereidingen soms door naar mij. En ons advies is een belangrijke factor. Als apotheker zijn wij eerstelijnszorg. Net als huisartsen, maar die zijn steeds moeilijker bereikbaar. Sommige klachten lijken misschien niet echt acuut, maar zijn het wel. Dan verwijzen wij meteen naar de huisarts of de spoed. Voor veel mensen zijn we een vertrouwenspersoon.”

Ook inentingen tegen griep en COVID zijn tegenwoordig een taak voor de apotheker. “Dat is erbij gekomen om de huisartsen wat te ontlasten en een bredere vaccinatiegraad te bereiken. Als wij alleen de ouderen vaccineren, gaat het virus toch circuleren.”

Geen geloof in online

Hoe ziet Theo Lescrinier de toekomst van zijn apotheek? “Dat is onvoorspelbaar. Ik zit hier nu 26 jaar en er is in die tijd veel veranderd. Ik heb bijvoorbeeld jaren aan een stuk het lokale rusthuis bevoorraad, maar dat heb ik laten schieten omdat ze wilden automatiseren. Dan heb ik me toegelegd op magistrale bereidingen en die ook bij huisartsen gepromoot: hoe leer ik om die magistrale bereiding terugbetaald voor te schrijven? Dat is een goed idee gebleken.”

“Maar ik zie me niet online gaan. Ik geloof er niet in, we hebben dat niet nodig. Moet ik daar dan iemand voor aanwerven? Bereidingen mag je toch niet online verkopen. Naamsbekendheid in de wijk is het belangrijkst. Van toerisme moet ik het niet echt hebben. De apotheek is in het weekend dan ook standaard gesloten.”

Intussen loopt de vijfde generatie zich warm: de oudste dochter studeert farmaceutische wetenschappen, waarmee de opvolging verzekerd lijkt.

Dit is de veertiende aflevering van de artikelreeks ‘Uniek & Authentiek’, waarin hoofdredacteur Stefan Van Rompaey van RetailDetail en internationaal retailexpert Erik Van Heuven in de retailgeschiedenis van Antwerpen duiken en elke keer een oude en authentieke Antwerpse handelszaak in de kijker zetten. Eerder schreven ze samen het boek Future of Department Stores (Lannoo Campus, 2020) en de gelijknamige artikelenreeks met Europese CEO’s en eigenaars van warenhuizen.