“Sneller, slimmer en duurzamer”: Leuven haalt ‘instant’ voedseloverschotten op

Is er een snellere, flexibelere en duurzame oplossing mogelijk om voedseloverschotten van de afvalberg te redden en tot bij sociale organisaties te krijgen? In Leuven testte een proefproject het uit: cargofietsen brachten voedseloverschotten van handelaars en horeca naar lokale sociale organisaties.

“Restjes” vers en last-minute

Het Europese GREEN-LOG-project, dat liep van november 2025 tot maart 2026, zette cargofietsen in om voedseloverschotten bij lokale handelaars op te halen en te leveren aan sociale organisaties. De opzet: een flexibel logistiek systeem ontwikkelen dat inspeelt op onvoorspelbare, last-minute transportvragen, terwijl het tegelijk voedselverspilling tegengaat.

Voedseloverschotten zijn immers vaak onvoorspelbaar, moeten snel worden opgehaald en zijn regelmatig pas beschikbaar na sluitingstijd van winkels. Voor organisaties met beperkte middelen vormt dat een operationele uitdaging. GREEN-LOG probeerde die fricties weg te nemen via een digitaal platform dat vraag en aanbod in real time koppelde en ophaalritten bundelde.

Tijdens de proefperiode engageerden tien handelaars zich om overschotten te doneren. In totaal voerden cargofietskoeriers 66 ophalingen uit, goed voor 354 bakken voedsel en een besparing van bijna 1,1 ton koolstofdioxide. Die emissiereductie komt voort uit het vermijden van voedselverspilling en het vervangen van 189 kilometer aan dieselritten. Elf organisaties ontvingen voedseloverschotten, variërend van groenten en fruit tot duurdere producten zoals vlees en vis.

Schaal blijkt cruciaal

Ondanks de ecologische winst en maatschappelijke meerwaarde, legde het proefproject weliswaar nog structurele beperkingen bloot. Bestaande initiatieven zoals Too Good To Go verminderen het beschikbare volume aan overschotten. Bovendien fluctueren de volumes sterk, wat efficiënte logistieke bundeling bemoeilijkt. Daarnaast vormde de korte looptijd een hindernis.

Schaal bleek dus van essentieel belang. De betrokken partners onderzoeken daarom momenteel een vervolgtraject. Een langdurig samenwerkingsmodel, met een horizon van een drietal jaar, moet zorgen voor schaalvergroting, stabielere volumes en financiële duurzaamheid, inclusief de vergoeding van koeriers.