Opinie: “Heropen de winkels, voor corona ze definitief sluit”

De retailsector heeft dringend nood aan een doordacht heropeningsplan, zegt Jorg Snoeck van RetailDetail. De verwarrende communicatie en inconsequente handhaving van de afgelopen dagen waren een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet.

Niet uit te leggen

“Het is eieren of joeng”, zeggen ze in Antwerpen. Je kan niet een beetje zwanger zijn. De halfslachtige houding die experten en politici nu aannemen tegenover het heropenen van winkels in België, doet pijn aan de ogen. Uiteraard waren doe-het-zelfketens en tuincentra blij te vernemen dat ze zaterdag weer klanten mochten verwelkomen – al kwam de communicatie rijkelijk laat. Dat sommige winkels wél en andere níét de deuren mochten openen, dat viel echter gewoon niet uit te leggen.

Consumenten mochten hun verf en sanitair wél bij Brico, Gamma en Hubo kopen, maar niet bij specialisten als Colora of X2O, die nochtans perfect voorbereid waren om alles veilig te laten verlopen. Erger nog: sommige winkels mochten eerst wél en dan toch weer niet open, andere zaken mochten in sommige gemeenten wél en in andere niet open… Het was puur improvisatie. Het is nochtans simpel: veilig heropenen heeft niets te maken met de producten die je verkoopt, wel met de maatregelen die je neemt.

Ontoelaatbaar amateurisme

De veiligheid en de gezondheid van medewerkers en klanten blijft de absolute prioriteit, laat daar geen twijfel over bestaan. Maar het onduidelijke beleid van de afgelopen dagen had niets met gezondheidsoverwegingen te maken: het was gewoon ontoelaatbaar amateurisme. Ook het uitstellen van de solden bewees al dat er geen experten rond de tafel zitten. Om maar te zwijgen van de “echte cijfers” over het aantal besmettingen en overlijdens. Iedereen liegt, behalve wij? Buitenlanders zien maar één ding: dat we een high risk country zijn. Het zal nog even duren voor ze weer naar onze steden komen… 

Dat beleidsmakers blijven sollen met de sector die de tweede belangrijkste werkgever van het land is, gaat elk begrip te boven. De winkelstraten zijn doods, de vaste kosten blijven lopen, een economisch bloedbad dreigt. Dit moet ophouden: onze winkels moeten dringend weer open, onze retailers hebben genoeg over zich heen laten lopen. ‘Social distancing’ is een keuze van leven of dood, totdat er een vaccin gevonden wordt tegen dat coronavirus. Maar laat het alsjeblieft geen keuze van leven of dood worden voor de handel.

De klok tikt

Hoe moet dat concreet? Heropen de winkels met strenge regels, zoals die in de supermarkten gelden. Het nieuwe normaal, afstand houden, wordt de norm. Wie zich niet aan de regels houdt, moet natuurlijk zonder pardon weer dicht – bijvoorbeeld gedurende een maand. Geef risicogroepen en 65-plussers voorrang tijdens specifieke uren, zoals veel supermarkten nu al doen.

Verschillende Europese landen bewijzen dat het kan. In Oostenrijk en in Duitsland is er een helder ‘exitplan’ waarbij winkels nu onder duidelijke voorwaarden weer open kunnen. In Nederland was er nooit een verplichte sluiting. Ook bij ons bewijzen supermarkten al weken dat het perfect mogelijk is om op een verantwoorde manier handel te drijven in moeilijke omstandigheden. Ook de heropening van de bouwmarkten en tuincentra verliep voorbeeldig. Retailers zijn goed voorbereid, de meeste klanten gedragen zich verantwoord. Wat is dan het probleem?

Beste regering: de klok tikt. Neem een overwogen beslissing voor het te laat is. Straks zijn er geen winkels meer om te heropenen. Retailers hebben als eersten hun verantwoordelijkheid genomen, door de deuren al te sluiten voor dat verplicht werd. Laat ze nu hun verantwoordelijkheid nemen door weer te openen.