[Filet Pur] Slechte koffie

Een familiefeestje bij de ene retailer dreigt een sociale ramp te veroorzaken bij een andere. En een omzetdaling is eigenlijk de voorbode van ongebreidelde groei. Niets is wat het lijkt in deze Filet Pur, uw wekelijkse portie desinformatie.

Familiereünie

Stel je zomaar even voor dat Colruyt een keten had overgenomen met Delhaize in de naam. Was een heerlijke stunt geweest, toch? Die unieke kans hebben ze in Halle helaas laten liggen. Waardoor Xavier Piesvaux afgelopen dinsdag trots kon uitpakken met het nieuws dat de familie na meer dan 150 jaar wordt herenigd. De leeuwen nemen hiermee straks de kaap van de duizend winkels in ons land. Ook qua marktaandeel komt de groep Ahold Delhaize dan weer wat dichter bij de numero uno – alle beetjes helpen.

Oké, de concurrentiewaakhond moet wel z’n zegen nog geven, maar in eerste instantie lijken de meeste waarnemers het erover eens: goeie zet. Het segment van de gemakswinkels is immers het nieuwe strijdtoneel in de foodretail. En daar is de marktleider allesbehalve marktleider, straks zelfs nog wat minder. Delfood was samen met Delitraiteur één van de weinige gezonde onderdelen van de zichzelf opheffende retailgroep. Buurtwinkels, stadswinkels en flink wat pompshops: dat zijn locaties waarop je niet al te heftig mee hoeft in de prijzenslag bovendien, afgaande op wat mensen tegenwoordig willen neertellen voor een slechte meeneemkoffie.

Sociale ramp

De collega’s van Cora zagen het met lede ogen aan: de totale ontmanteling van die hele louis delhaize-groep is nu bijna afgerond, maar wat gaat er gebeuren met de zeven verlieslatende kolossen van hypermarkten die schijnbaar niemand hebben wil? Daar doen toch nog altijd meer dan tweeduizend mensen hun best, tegen beter weten in. Volgt er straks een “sociale ramp”, zoals de bonden vrezen? Bovendien oogt ook het lot van de aanpalende winkelgalerijen weinig rooskleurig, als die grote trekkers zouden wegvallen. De familie Bouriez vraagt nog even geduld, maar jaren kan het niet meer duren.

De kans dat ze zelfstandige ondernemers gek genoeg gaan krijgen om zo’n hypermarkt over te nemen, lijkt miniem. In Frankrijk slaagt Carrefour daar wél in, en met resultaat. Al is die typisch Franse formule van “location-gérance” eerder een soort schijnzelfstandigheid. De retailer lanceert ginds nu ook een gloednieuw getrouwheidsprogramma, dat zo genereus is dat de winkels straks de toestroom van nieuwe klanten niet meer gaan kunnen bolwerken, valt te vrezen.

Café zonder bier

In presenteren zijn ze goed bij Jumbo, dat is bekend. Niet alleen in de winkels, ook op het podium, leerden we gisteren. Want in plaats van, zoals elk jaar, een simpel persbericht uit te sturen met de jaarcijfers, pakte de retailer het nu anders aan: de pers werd vriendelijk uitgenodigd op een “mediacafé” in Veghel. Nou, daar ging het journaille gretig op in, ook al was het dan een café zonder bier: het bedrijf moest zelfs uitwijken naar een grotere locatie. Dat heb je als je gratis lunch aanbiedt, persmuskieten zijn nu eenmaal enthousiaste tafelschuimers en die nieuwe Jumbo’s producten zijn niet mis – geen klachten hier.

Maar je zag het uiteraard al van ver aankomen: als ze zich al die moeite getroosten, dan zullen ze wel één en ander uit te leggen hebben. En ja hoor: na twee decennia van ongekende omzetgroei een daling moeten aankondigen, dat steekt, moest topman Ton van Veen toegeven. Maar ja: “We waren de focus kwijt.” Dus haalde het bedrijf alles uit de kast om ons ervan te overtuigen dat Jumbo vorig jaar het stevige fundament legde voor hernieuwde groei. Een beetje onder het motto “Keep your eye on the donut, not on the hole”, zoals het zopas overleden genie David Lynch het uitdrukte. Met een duidelijke boodschap voor onze Grote Roerganger: “Er is geen enkele twijfel dat Jumbo een zelfstandig familiebedrijf blijft”. Genoteerd. We hoorden ook een heldere waarschuwing richting fabrikanten.

Doe de boycot

Want de aller-allerbelangrijkste stap op strategisch vlak was het toetreden tot inkoopcombinaties Everest en Epic Partners, aldus van Veen. Een noodzaak: “We kochten te duur in, dat kan je je niet veroorloven.” En dat de sympathieke lokale retailer daardoor hard tegen onzacht in discussie moest met fabrikanten, met lege schappen als gevolg? “Dat heeft ons 25 miljoen euro omzet gekost, minder dan 0,1% marktaandeel.” Kortom: het is nog niet gedaan met de boycots. Vraag maar aan Red Bull, of aan JDE Peet’s, dat nu al met minstens vier retailers in de clinch ligt. Damn good coffee? Slechte koffie is nog altijd beter dan helemaal geen koffie, vond David Lynch.

En België? Dat heeft geen kerstcadeautjes vanuit Veghel meer nodig: vanaf nu schrijven ze daar enkel nog zwarte cijfers. Een boude uitspraak, met dank aan de niet aflatende inzet van steeds meer ondernemers. Want ook dit jaar gaat Jumbo weer een zevental winkels verzelfstandigen. Lagere kosten en lokale verankering: een winnende combinatie. Dit nog terzijde: de opvallende transparantie over de cijfers siert het familiebedrijf wel. Strikt genomen hoeven ze dat niet te doen. Over de prestaties van Albert Heijn in België lost het beursgenoteerde moederbedrijf geen halve komma, om maar te zeggen…

Bosbessengate

Die Nederlandse marktleider heeft momenteel de ongewassen handen vol met bosbessengate: tientallen klanten – ook in Vlaanderen – werden ziek door met hepatitis A besmette diepvriesbessen en de eerste schadeclaims lopen binnen. Shit happens, maar in Nederlandse media klinkt toch kritiek op de weinig empathische communicatie en het manke crisismanagement bij de retailer. Dat de verse blauwe bessen bij Jumbo afgelopen week in promotie stonden, was evenwel puur toeval.

Goed nieuws tot slot: 2025 wordt geweldig, de shopper heeft er weer zin in. Zou het waar zijn? Consumenten komen weer vaker naar de supermarkt, wat perspectieven opent voor merken die willen investeren in activatie op de winkelvloer. Verleid ze, is de boodschap. Innoveer.

Wie op zoek is naar inspirerende impulsen, kan zich misschien enkele uren terugtrekken met het boek Catching the Big Fish, waarin de betreurde David Lynch meandert over creativiteit, onder andere. Doe er uw voordeel mee. Ik stuur u het weekend in met dat akelig troostende liedje uit die geweldig bevreemdende debuutfilm van hem: In heaven, everything is fine. Gewoon, omdat het kan, en omdat ik een wat afwijkende smaak heb. U niet? Tot volgende week!