Opinie: Mark Rutte, heropen de winkels volledig

Beste Mark Rutte, heropen de winkels volledig. Shoppen op afspraak is geen oplossing. Horeca en handel hebben al zoveel inspanningen geleverd, laat ze niet het volgende coronaslachtoffer worden. Straks zijn er geen winkels meer om te heropenen.

Op afspraak is hetzelfde als dicht

Fouten mogen gemaakt worden, in België maakten we ze al allemaal. Alleen er niet uit leren, is puur amateurisme. Eén telefoontje richting Belgische collega Alexander De Croo had misschien kunnen volstaan, want die heeft geleerd uit de fouten van het verleden. 

Bij eerdere lockdowns wisten we nog niet wat te verwachten. Naar de impact van het nieuwe virus uit Wuhan was het toen raden. Vandaag valt de omikronvariant volgens onze Belgische virusbuster Marc Van Ranst echter nog het best te vergelijken met een “griepje”. Leggen we voor een griep de hele maatschappij lam?

Premier De Croo had u ook kunnen vertellen dat shoppen op afspraak niet werkt. België probeerde het vorig jaar ook, met dramatische gevolgen: de omzet kelderden met 85% in de overdekte winkelcentra en met 60% in de steden. “In de praktijk en in de cijfers komen de nieuwe regels van winkelen op afspraak neer op een derde sluiting”, zei de Belgische handelsfederatie Comeos toen. “De overheid moet zijn verantwoordelijkheid opnemen door de handelaars te ondersteunen.” Naar u toe, meneer Rutte, kan ik alleen hetzelfde herhalen.

Kaalslag in horeca en retail

Eigenlijk moeten wij Belgen u eerst en vooral danken, beste heer Rutte. U hebt meer dan 100 miljoen euro in de Belgische economie gepompt. U hebt het eindejaarsseizoen, de belangrijkste handelsperiode van het jaar, stevig gesubsidieerd voor de Belgische handelaars. Ook hebt u van de Belgische winkelstraten drukbevolkte virussnelwegen gemaakt, waarna dat virus als een boemerang in volgestouwde wagens huiswaarts keerde. Dat zal niet veranderen zolang Nederlanders niet vrij en spontaan mogen winkelen.

De veiligheid en de gezondheid van de burger is de absolute prioriteit, laat daar geen twijfel over bestaan. Maar uw land vandaag op slot zetten door een falende overheid is puur amateurisme. Dat beleidsmakers blijven sollen met de horeca en de handelssector, twee van de belangrijkste werkgevers van uw land, gaat elk begrip te boven.

De gemiste omzet halen winkeliers niet meer in, gigantische kerstvoorraden zijn rijp voor de vuilnisbelt en de start van het nieuwe jaar is bij voorbaat gemist. Dit moet ophouden: uw handelaars hebben genoeg over zich heen laten lopen. Laat het alsjeblieft geen kwestie van leven of dood worden voor de handel.

Faillissementengolf of omikrongolf

In het coronadebat wordt lustig gepolariseerd, meestal met een commercieel of politiek motief. Een opbod van straffe uitspraken leidt echter vooral tot perceptievervaging en zeer kortzichtige beslissingen met grote gevolgen, terwijl men het zicht op het totaalplaatje dreigt te verliezen. Een regering die te hard steunt op de tunnelexpertise van specialisten en machinale rekenmodellen dreigt de controle te verliezen. Om het onevenwicht recht te trekken, hebben we een ruimer beeld nodig op deze pandemie.

Vandaag zijn de faillissementscijfers vertekend door de steunmaatregelen, maar dat blijft niet duren. Eerder vroeg dan laat stopt de steun en zullen de gevolgen zich onvermijdelijk laten voelen. De klap wordt dan eens zo hard. Er dreigt een faillissementengolf die de omikrongolf qua impact laat verbleken. De sectoren waar het absolute aantal faillissementen het hardst zal stijgen, zijn de eet- en drinkgelegenheden en de kleinhandel.

Het resulteert in een kaalslag in de werkgelegenheid, nota bene in een zeer kwetsbare groep. Horeca- en retailmedewerkers behoren immers niet tot de top van de looncategorieën. De polarisatie, met een toenemende kloof tussen arm en rijk, zet zich zo ook in de maatschappij door.

Nood aan solidariteit

Het is een moeilijk evenwicht: dagelijks sterven mensen. Daartegenover staan stervende bedrijven, die voor verschrikkelijke taferelen in de huiskamers zorgen. Laten we daarom niet polariseren, maar met een open visie en diverse kennis nadenken over deze verschrikkelijke periode. De verleiding van snelle beslissingen en ongenuanceerde meningen mag en kan niet opwegen tegen onomkeerbare mokerslagen. 

De retailsector heeft zijn verantwoordelijkheid genomen en offerde zich op voor de gezondheid, maar kampt daardoor nu zelf met gezondheidsproblemen. Het is logisch dat de gemeenschap deze sector nu overeind houdt. We mogen dit zelfs niet zien als overheidssteun: het is solidariteitssteun voor de inspanningen die retailers hebben geleverd. Uw winkeliers hebben een solidariteitsfonds nodig.

Beste premier Rutte, doorbreek het kortetermijndenken, heropen op een veilige manier de winkels en spreek vooral met uw Europese collega’s. Van ervaringen delen wordt men rijker. Of moet heel Nederland zich Antwerpen gaan noemen?

(Deze opinie werd eerst op woensdag gepubliceerd, en later aangepast om de voorgenomen winkelopening op afspraak te reflecteren)